_______________

" In all things of Nature, there is something of the marvelous" (Aristotle -Parts of Animals, I.645A16)

" Nature ......loves simplicity and unity" ( J. Kepler -Apologia)


****** Για το Περιβάλλον, τη Βιώσιμη Προοπτική και ......άλλα Σημαντικά!

(http://sites.google.com/site/perivalloncom/
http://www.perivallon.com, http://envifriends2.blogspot.com, http://envifriends.blogspot.com)
_______________

* ΦΥΣΗ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ----- * ΑΝΘΡΩΠΟΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΑ -

- Ο ΚΑΙΡΟΣ -

- Υπόδειγμα βιωματικής συνειδητοποίησης για το Νερό

Στο παρελθόν το Νερό λογιζόταν ως φυσικό αγαθό σε επάρκεια, ενώ η οικονομική του διάσταση είχε παραβλεφθεί. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με τη δωρεάν ή σχεδόν δωρεάν προσφορά του, οδήγησε τους χρήστες στην υποτίμηση της περιβαλλοντικής του αξίας, στη σπάταλη χρήση του και στην ποιοτική και ποσοτική του υποβάθμισης. Σήμερα, είναι πλέον αναγνωρισμένο ότι το νερό ως φυσικό αγαθό βρίσκεται σε ανεπάρκεια σε πολλές περιοχές και η αποτίμηση της οικονομική του αξίας, αποτελεί κεντρικό σημείο αναφοράς για τη ζητούμενη αειφόρο ανάπτυξη. Το κόστος συλλογής του νερού, η επεξεργασία και ο καθαρισμός του, το κόστος για την απορρύπανσή του και την αποκατάσταση των υδατικών συστημάτων που έχουν αλλοιωθεί, καθώς και το κόστος μεταφοράς του, υπόκειται στους νόμους της οικονομίας και άρα το νερό έχει οικονομική αξία και αντίστοιχη κοστολόγηση. Παρόλα αυτά, το νερό ως φυσικό αγαθό σε κάθε ευνομούμενη κοινωνία δεν θα έπρεπε να παρέχεται δωρεάν; Ωστόσο, η μέχρι σήμερα συμπεριφρά μας, πάνω στο φυσικό αυτό αγαθό, μας υπενθυμίζει καθημερινά την απαξιωτική διάσταση, είτε εξαιτίας της αλόγιστης χρήσης του, είτε εξαιτίας της ρύπανσής του. Επομένως, για την προστασία και διατήρηση των υδατικών συστημάτων ένα πρόσφορο σύστημα είναι η δημιουργία κινήτρων-αντικινήτρων βασιζόμενο στην αρχή ότι “ο αλόγιστος χρήστης και ο ρυπαίνων πληρώνουν”. Εχει υπολογιστεί, ότι τα περιθώρια για να περικοπούν οι ανάγκες σε νερό - χωρίς αυτό να σημαίνει υποβάθμιση της ποιότητας της ζωής - κατά μέσο όρο σε ολόκληρο τον κόσμο, είναι για τη γεωργία 10-50%, τη βιομηχανία 40-90% και την ύδρευση 30% .
Στην Ελλάδα,τα πιό πάνω περιθώρια εξοικονόμισης νερού είναι μεγάλα, αφού όπως έχει διαπιστωθεί από τους αρμόδιους φορείς:
-στη γεωργία το νερό προσφέρεται δωρεάν ή σχεδόν δωρεάν, ωστόσο οι απώλειες σε νερό εξαιτίας των μεθόδων άρδευσης υπολογίζονται ότι ανέρχονται σε 30-40%, ενώ η ανεξέλεγκτή χρήση λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων επηρεάζει τους υδατικούς πόρους,
-στην πλειονότητα της βιομηχανίας δεν υπάρχουν ή δεν λειτουργούν μονάδες ανακύκλωσης και επαναχρησιμοποίησης του νερού, καθώς και μονάδες επεξεργασίας των αποβλήτων,
-στην αστική χρήση δεν υπάρχει εννιαία πολιτική κοστολόγησης, οι απώλειες σε νερό ανέρχονται σε 30-40%, ενώ οι μονάδες επεξεργασίας του πόσιμου νερού και των αστικών λυμάτων έχουν την ανάγκη στελέχωσης εξειδικευμένου προσωπικού.
Ωστόσο, ο σημερινός τρόπος ζωής με τις υγειινές και περιβαλλοντικές του διαστάσεις και απαιτήσεις έχουν προκαλέσει την αυξημένη ζήτηση σε νερό, ενώ ανάλογη είναι και η ζήτηση υπηρεσιών αποχέτευσης. Υπολογίζεται ότι οι αστικές και ημιαστικές περιοχές έχουν καλυφθεί με ύδρευση σε ποσοστό περίπου 98%, ενώ οι αγροτικές περιοχές σε ποσοστό πάνω από 80%. Εξάλλου, με δεδομένο ότι η αστική κατανάλωση νερού στις περισσότερες μεσογειακές χώρες κυμαίνεται από 200-300 λίτρα ανά κάτοικο την ημέρα, η διαθέσιμη ποσότητα νερού πρέπει να υπερκαλύπτει τη σημερινή ζήτηση σε επίπεδο χώρας που εκτιμάται σε 936 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερό την ημέρα (10.500.000 κάτοικοι Χ 250 λίτρα/κάτοικο/ημέρα). Τα προβλήματα στην αστική χρήση του νερού εντοπίζονται στον περιορισμό των απωλειών (20-40%) και στην ορθολογική διαχείριση του. Οξύτερα προβλήματα ανακύπτουν τους θερινούς μήνες σε τουριστικές περιοχές όπου η εποχιακή αύξηση του πληθυσμού υπερβαίνει μερικές φορές και το εικοσαπλάσιο του μόνιμου πληθυσμού.
Η γεωργική χρήση νερού στη χώρα μας, κυρίως για άρδευση, εκτιμάται σε 5355 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερό (11.9 εκατ. στρεμ. Χ 450 χιλιοστά νερό ανά στρέμμα). Κατά τη γεωργική χρήση του νερού τα προβλήματα που ανακύπτουν περιλαμβάνουν τις σοβαρές απώλειες στα δίκτυα διανομής, τις υπεραρδεύσεις και το σοβαρό κίνδυνο εμπλουτισμού των υδατικών πόρων με απορροές από τοξικά συστατικά και ανεπιθύμητες ουσίες που προέρχονται από την υπέρχρηση λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων. Στον τομέα αυτό απουσιάζουν έργα με τα οποία θα μπορούσε να γίνει ανάκτηση και επαναχρησιμοποίηση των υγρών αστικών λυμάτων, κυρίως για άρδευση κάτω από ορισμένες προυποθέσεις.
Οταν οι βιομηχανίες έχουν υδροβόρο χαρακτήρα θα πρέπει να υιοθετηθούν κανόνες κινήτρων για επαναχρησιμοποίηση των αποβλήτων τους και τεχνολογικές καινοτομίες που απαιτούν λιγότερο νερό για τις παραγωγικές τους διαδικασίες. Η παραγωγή ενέργειας από τους υδροηλεκτρικούς σταθμούς και η κατασκευή φραγμάτων και λιμνοδεξαμενών είναι συνυφασμένα με την ανάπτυξη και την οικονομική ευημερία. Εντούτοις, μέσα στα πλαίσια της γενικότερης διαχείρισης των υδατικών πόρων θα πρέπει να συνεκτιμηθούν και οι προυποθέσεις της κάλυψεις των πολλαπλών χρήσεων του νερού, χωρίς να δημιουργούνται προβλήματα και δυσκολίες στη διεκπεραίωση της κύριας λειτουργικότητάς τους.
Ο εμπλουτισμός των υπόγειων υδροφορέων με νερά είναι ιδιαίτερα χρήσιμη διαδικασία. Περιλαμβάνει έργα χαμηλού κόστους με ειδικό βάρος σε ξηροθερμικές περιοχές με ανισοκατανομή των βροχοπτώσεων όπου υπάρχει το πρόβλημα προστασίας των παράκτιων υδροφορέων και γενικά όπου οι υδροφορείς είναι ποιοτικά υποβαθμισμένοι. Τέτοια έργα έχουν γίνει στην Αργολίδα, στην Κορινθία, στην Αττική, στη Νάξο και αλλού, ενώ οι ειδικοί προτείνουν ότι μπορούν να επεκταθούν και σε άλλες περιοχές και ιδιαίτερα να χρησιμοποιηθούν τα νερά των πλημμυρικών φαινομένων για τον πιό πάνω εμπλουτισμό.
Όπως είναι γνωστό, τα υγρά απόβλητα είναι δυνατό μετά από κατάλληλες προυποθέσεις να επανακτηθεί το νερό τους και να χρησιμοποιηθεί για ορισμένες χρ΄σεις. Επικρατεί διεθνώς η άποψη ότι τα υγρά απόβλητα από τη δευτερογενή επεξεργασα τους, αποτελύν ένα οικονομικό ποσιτό σήμρα υδατικό πόρο ιδιαίτερα κατάλληλο για βιομηχανικη κα γεωργική χρήση, γεγονός που συμβαίνει στο Ισραήλ, Ιαπωνία, Κύπρο, ΗΠΑ κ.ά.
Η οικονομική ανάπτυξη και η δημογραφική εξέλιξη μιας περιοχής σχετίζονται άμεσα με την αυξημένη ζήτηση και την κατανάλωση του νερού. Εξάλλου, οι απαιτήσεις της σημερινής κοινωνίας για καθαρό και υγειινό περιβάλλον προυποθέτει το συστηματικό έλεγχο της ποιότητας του νερού, την προσφορά επαρκούς ποσότητας προς τον καταναλωτή, τον έλεγχο των απορροών από τις αστικές και παραγωγικές του χρήσεις, ενώ θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η αποτελεσματική προστασία των υδατικών πόρων για ωφέλιμη χρήση από τις σημερινές και μελλοντικές γενεές.
Το ζήτημα ως προς τη ¨κρίση νερού” που προβλέπεται ότι θα αντιμετωπίσει η χώρα μας τις προσεχείς δεκαετίες είναι υπαρκτό και συνδέεται με τη καθυστέρηση και την απουσία ενιαίας πολιτικής στη διαχείριση των υδατικών πόρων, τις κλιματικές και παραγωγικές ιδιαιτερότητες του ελλαδικού χώρου, την εποχιακά αυξημένη ζήτηση σε νερό, τον κίνδυνο της υφαλμύρωσης των υπόγειων υδροφόρων στρωμάτων, τις γενικότερες επιπτώσεις της ρύπανσης, των συνηθειών και του σύγχρονου τρόπου υπερκατανάλωσης του νερού.
Για μια άμεση συνειδητοποίηση των ζητημάτων του Νερού, προτείνονται τα πιό κάτω ενδεικτικά υποδείγματα βιωματικής γνώσης-ευαισθητοποίησης, μέσα από την Περιβαλλοντική Αγωγή και Εκπαίδευση.

- * Κοινές Ερωτήσεις – Ερωτηματολόγια.
Από που προέρχεται το νερό που πίνεις;( σημείωσε μόνο μία περίπτωση).
Τοπικό σύστημα ύδρευσης…. , Πηγάδι ή γεώτρηση…., Εμφιαλωμένο…., Δεν γνωρίζω…., Άλλο….
Τι είδους πόσιμο νερό χρησιμοποιείς; (σημείωσε μόνο μία περίπτωση)
Κατ’ευθείαν από τη βρύση…., Μέσω ειδικού φίλτρου από τη βρύση…., Εμφιαλωμένο…., Δεν έχω προτίμηση ….
Για ποιές χρήσεις καταναλώνεις περισσότερο νερό κάθε ημέρα; (ιεράρχησε με 1,2,3,....)
Κήπος και γλάστρες…., Μπανιέρα…., Ντους…., Πλυντήριο ρούχων…., Πλυντήριο πιάτων…., Πλύσιμο προσώπου και, χεριών…., Καζανάκι τουαλέτας…., Πλύσιμο αυτοκινήτου…., Πλύσιμο φρούτων και λαχανικών…., Πόσιμο νερό…., Άλλο…..
Πόσο νερό καταναλώνεται στο σπίτι σου ανά ημέρα και ανά άτομο; (υπολόγισε την ποσότητα από τον μηνιαίο λογαριασμό της εταιρίας ύδρευσης)
‘Ανοιξη= … , Καλοκαίρι=………, Φθινόπωρο= … , Χειμώνας=……… ,
Χρησιμοποιείται στο σπίτι σας το νερό της βροχής; (σημείωσε Ναι ή Όχι)
Ναι….., Όχι….., Αν ΝΑΙ, για ποιά χρήση και που;…..

- *Συνεντεύξεις από συμμαθητές, την οικογένεια και από ντόπιους. Σχολίασε τα ευρήματα σε δύο γραμμές.
Ποιό πιστεύεις ότι είναι το σημαντικότερο πρόβλημα νερού σήμερα και την επόμενη δεκαετία; (ιεράρχισε με 1,2,3……και αιτιολόγησε με δύο γραμμές).
Ανεπάρκεια….,Ρύπανση….., Μόλυνση….., Εκσυγχρονισμός δικτύου διάθεσης….., Εκσυγχρονισμός επεξεργασίας νερού….., Επεξεργασία λυμάτων….., Ανομβρία….., Υφαλμύρωση….., Ερημοποίηση….., Απουσία ορθολογικής διαχείρισης…., Δεν υπάρχει πρόβλημα….
Ταξινόμησε τη σημασία που δίνεις στο νερό σε σχέση με άλλα περιβαλλοντικά ζητήματα του τόπου σου (ιεράρχισε με 1,2,3...)
Απορρίμματα….., Αέρια ρύπανση….., Θόρυβος….., Θέματα νερού (διαθεσιμότητα, ρύπανση, μόλυνση, ανεπάρκεια κ.ά)….., Υπερπληθυσμός….., Ανεξέλεγκτη ανάπτυξη….., Πυρηνικά κατάλοιπα….., Αποδάσωση-Πυρκαγιές…..
Πως μπορεί κατά την άποψη σου να επιλυθεί η ανεπάρκεια νερού και η διαθεσιμότητα σε ορισμένες περιοχές; (μεγάλα αστικά κέντρα, τουριστικές, αγροτικές, αρδευόμενες περιοχές, νησιά, κ.ά). α) Συζήτησε τις αρνητικές και θετικές επιπτώσεις σε σχέση με την κοινωνία και το περιβάλλον. β) Ποιες πιστεύεις ότι θα πρέπει να είναι οι προτεραιότητες εκεί όπου ζεις;
Προληπτικοί περιορισμοί στην κατανάλωση….,Κατασκευή τεχνικών έργων συλλογής και διάθεσης του νερού…..,Διαφορική τιμολόγηση ως προς τις χρήσεις….., Προτεραιότητες και περιορισμός αναπτυξιακών έργων….., Εκδηλώσεις ενθάρρυνσης της προστασίας του νερού….., Μεταφορά νερού από άλλες περιοχές….., Επαναχρησιμοποίηση υπολειμματικών νερών ….., Δεν χρειάζεται τίποτα….., Αναδασώσεις….., Άλλο…..
Προσδιόρισε ποιά περιοχή με νερό και υδάτινο περιβάλλον θα πρέπει να τύχει της ιδιαίτερης προσοχής και προστασίας και γιατί; (α)από εμάς, β)την τοπική κοινωνία, γ)την Τοπική Αυτοδιοίκηση, δ)την Πολιτεία)
Πηγή στο βουνό….., Υπόγεια νερά…., Παραλία…., Ποταμός…., Λίμνη…., Υγρότοπος…., Γειτονική θάλασσα…., Πέλαγος…., Καταρράκτης…., Ρυάκι…., Χείμαρρος….., Άλλο….

- *Ερωτήσεις Πρόκλησης – Προβληματισμού.
Ψάξε και βρες, πόσο νερό επί τοις εκατόν περιέχει συνήθως : (σχολίασε με δύο γραμμές)
Ο Άνθρωπος….., Το Αίμα….., Το Κόκκαλο….., Η Τομάτα….., Ο σπόρος του σιταριού….., Το Ψάρι….., Το Καρπούζι….., Η Μέδουσα ή Τσούχτρα….., Για την παραγωγή μιας μάλλινης ενδυμασίας….., Για την παραγωγή μιας βαμβακερής ενδυμασίας….., Για την παραγωγή ενός αυτοκινήτου….., Για την παραγωγή του χαρτιού…..
Πόσο νερό σε λίτρα ξοδεύεται για να φτιαχθεί-παραχθεί ένα/μία : (σχολίασε με δύο γραμμές)
Αβγό….., Μαρούλι….., Πεπόνι….., Αμύγδαλο….., ένα κιλό Ρύζι….., ένα κιλό Ψωμί….., ένα λίτο Γάλα….., ένα Αυτοκίνητο…., ένα .Χάμπουργκερ ….., ένα κιλό Κοτόπουλο…..
Πόσο πολύ νερό ξοδεύεται αν: ( ιεράρχησε με 1,2,3…….
Στάζει μια βρύση στο σπίτι μας….., Υπάρχει διαρροή στο καζανάκι της τουαλέτας…., Πλένουμε το αυτοκίνητο με λάστιχο….., Αρδεύουμε ένα ποτιστικό χωράφι με Κατάκλιση….., Τεχνητή βροχή….. ή με Σταγόνες….., Όταν Ποτίζουμε τον κήπο μας το βράδυ ή την ημέρα……
Απάντησε αν είναι σωστό ή λάθος και εξήγησε το γιατί, σε δύο γραμμές
Το νερό βράζει συντομότερα στη Σκιάθο παρά στην κορυφή του Ολύμπου….., Περισσότερα πράγματα διαλύει το θειικό οξύ παρά το νερό….., Το νερό της βροχής είναι το πλέον καθαρό νερό….., Την καλοκαιρινή περίοδο το νερό της θάλασσας αργά ζεσταίνεται και γρήγορα κρυώνει….., Το χειμώνα οι υδρατμοί γρηγορότερα εξατμίζονται παρά υγροποιούνται….., Το νερό καταλαμβάνει μικρότερο όγκο όταν παγώνει….., Οι σταγόνες της βροχής μοιάζουν ως προς το σχήμα τους με τα δάκρυα….., Το σαπούνι πιάνει καλύτερα στο θαλασσινό παρά στο μαλακό νερό….., Όταν κτυπιούνται αφρίζουν περισσότερο τα νερά της λίμνης Κερκίνης ή τα νερά της θάλασσας των Κυκλάδων….

Υπάρχουν αμέτρητα στοιχεία με τα οποία μπορούν οι εκπαιδευτικοί να κινήσουν την προσοχή των παιδιών, να προκαλέσουν συζήτηση και να ακουστούν απόψεις για τα τοπικά ζητήματα του νερού και με σκοπό αυτό το ζητούμενο που ονομάζεται αλλαγή του τρόπου σκέψης, συνθετική συναξιολόγηση, συνειδητοποίηση και ευαισθητοποίηση για ενεργούς αυριανούς πολίτες.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...