_______________

" In all things of Nature, there is something of the marvelous" (Aristotle -Parts of Animals, I.645A16)

" Nature ......loves simplicity and unity" ( J. Kepler -Apologia)


****** Για το Περιβάλλον, τη Βιώσιμη Προοπτική και ......άλλα Σημαντικά!

(http://sites.google.com/site/perivalloncom/
http://www.perivallon.com, http://envifriends2.blogspot.com, http://envifriends.blogspot.com)
_______________

* ΦΥΣΗ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ----- * ΑΝΘΡΩΠΟΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΑ -

- Ο ΚΑΙΡΟΣ -

* Το εξασθενές χρώμιο χωρίς κινδυνολογίες (α)

‘’…Είναι επιστημονικά επιβεβαιωμένο ότι κάτω από ορισμένες περιβαλλοντικά συνθήκες το τοξικό εξασθενές χρώμιο μπορεί να υποβαθμιστεί, μέσω της φυσικής εξασθένισης που συμβαίνει στη Φύση, στο λιγότερο τοξικό έως και ακίνδυνο τρισθενές χρώμιο και να δεσμευτεί στο περιβάλλον σε μία αδιάλυτη και μη βιο-διαθέσιμη χημική ένωση’’ (Συμπεράσματα πληθώρας επιστημονικών ερευνών) .

Η περίπτωση του εξασθενούς χρωμίου βρίσκεται στην επικαιρότητα, παρότι η κινδυνολογία καλά κρατεί από μη έγκυρες πηγές ενημέρωσης. Ωστόσο, οφείλουμε να δώσουμε στις παρακάτω γραμμές τις ισχύουσες επιστημονικά έγκυρες και πιστοποιημενες θέσεις.
-Tο Χρώμιο, είναι ένα φυσικό μεταλλικό στοιχείο και μπορεί να βρεθεί στη Φύση (στο νερό στο έδαφος, στον αέρα και τα πετρώματα) με διαφορετικές συγκεντρώσεις. Επίσης, χρώμιο περιέχουν αρκετά τρόφιμα (πλούσια σε χρώμιο είναι τα πράσινα φασόλια, το μπρόκολο, τα καρυκεύματα, τα επεξεργασμένα κρέατα, οι σπόροι σιταριού,κ.ά) , ενώ ποσότητες χρωμίου υπάρχουν στο περιβάλλον, ως αποτέλεσμα βιομηχανικών διεργασιών (επιμεταλλώσεις, κατεργασία δερμάτων, συντηρητικά ξύλου, χρωματουργεία, ηλεκτροφορήσεις, υφαντουργεία κ.ά).
-H μεγαλύτερη ποσότητα χρωμίου χρησιμοποιείται στην παραγωγή ανοξείδωτου χάλυβα. Με προσθήκη χρωμίου σε ποσοστό 13% (κατ' ελάχιστο), το οποίο μπορεί να αυξηθεί μέχρι 30%, οι χρωμιοχάλυβες εμφανίζουν μεγαλύτερη αντοχή σε σχέση με τον κοινό χάλυβα στη διάβρωση και στην οξείδωση σε φυσικό και αστικό περιβάλλον.
-Οι πιο συνήθεις μορφές των ενώσεων του Χρωμίου είναι το δισθενές χρώμιο Cr(II) (ισχυρό αναγωγικό, ασταθές παρουσία οξυγόνου), το τρισθενές χρώμιο Cr(III) (οι πλέον σταθερές ενώσεις του χρωμίου) και το εξασθενές χρώμο Cr(VI) (χρωμικά και διχρωμικά άλατα: σταθερές ενώσεις αλλά και σχετικώς ισχυρά οξειδωτικά).
-Σχεδόν το σύνολο του χρωμίου στη Φύση βρίσκεται κυρίως ως τρισθενές(Cr III).., Ωστόσο, είναι δυνατό το χρώμιο να μεταβληθεί από τη μια ,μορφή του στην άλλη, όταν οι φυσικές και χημικές συνθήκες είναι κατάλληλες στο περιβάλλον.
-Το εξασθενές χρώμιο, (Cr VI), που συναντάται στο περιβάλλον, είναι σχεδόν αποκλειστικά ανθρωπογενές (προέρχεται από δραστηριότητες του ανθρώπου). Διάφορες βιομηχανίες εκπέμπουν στον αέρα, στο νερό και στο έδαφος πλήθος ενώσεων του εξασθενούς χρωμίου. Το Cr(VI) είναι σταθερό στον αέρα και στο καθαρό νερό, αλλά ανάγεται ταχύτατα προς Cr(III), όταν έρθει σε επαφή με οργανική ύλη στο νερό, στο έδαφος και σε ζωντανούς οργανισμούς. Οι ενώσεις του Cr(VI) χαρακτηρίζονται ως ισχυρά τοξικές (Highly toxic), καρκινογόνες (Carc. Cat. 1), μεταλλαξιογόνες (Muta. Cat. 2), βλαπτικές ως προς την αναπαραγωγή (Repr. Cat. 2), οξειδωτικές και ως επικίνδυνες για το περιβάλλον.
-Το τρισθενές χρώμιο αποτελεί ουσιώδες θρεπτικό συστατικό και είναι απαραίτητο για το μεταβολισμό των σακχάρων και άλλων ενζυμικών αντιδράσεων Επίσης είναι ένα κοινό συστατικό πολλών συμπληρωμάτων βιταμινών και ανόργανων ουσιών. Στις ΗΠΑ οι διαιτολόγοι συνιστούν ημερήσια δόση για έναν ενήλικα 50-200 μικρογραμμάρια χρωμίου.Διατροφή πλούσια σε απλά σάκχαρα, αυξάνει την έκκριση του χρωμίου μέσω των ούρων στους ενηλίκους, δηλαδή έτσι εμποδίζεται η απορρόφηση του χρωμίου από τον οργανισμό. Αντίθετα, η βιταμίνη C υποκινεί την απορρόφηση του χρωμίου. Οι περισσότεροι άνθρωποι φυσιολογικά τρώνε ή πίνουν ένα μικρό ποσό χρωμίου καθημερινά. Το μεγαλύτερο μέρος του χρωμίου που κάποιος καταπίνει φεύγει από το σώμα του, μέσα σε μερικές ημέρες μέσω των περιττωμάτων και των ούρων. Ένα μικρό ποσό (περίπου 0.4-2.1%) θα περάσει μέσω του εσωτερικού των εντέρων και θα εισαχθεί στην κυκλοφορία του αίματος. Το χρώμιο (ΙΙΙ) όταν υπάρχει στα τρόφιμα μπορεί να συνδεθεί με άλλες ενώσεις και έτσι το διευκολύνουν να περάσει στην κυκλοφορία του αίματος από το στομάχι και τα έντερα. Αυτή η μορφή χρωμίου χρησιμοποιείται από το σώμα για να πραγματοποιήσει απαραίτητες φυσιολογικές λειτουργίες. Κανένα δυσμενές αποτέλεσμα δεν έχει συνδεθεί πειστικά με την υπερβολική πρόσληψη τρισθενούς χρωμίου (Cr III) από τα τρόφιμα ή τα συμπληρώματα διατροφής.
-Στα περισσότερα φυσιολογικά εδάφη οι συγκεντρώσεις για το εξασθενές χρώμιο μπορεί να κυμαίνονται από 1 μέχρι 180 μικρογραμμάρια ανά λίτρο ή , 2 - 60 , ωστόσο έχουν4 g / kg σε ορισμένα μη ρυπασμένα εδάφη. Δεν είναι γνωστό αν το χρώμιο είναι ένα απαραίτητο θρεπτικό συστατικό για τα φυτά, αλλά όλα τα φυτά περιέχουν το στοιχείο αυτό ). Στα περισσότερα εδάφη υπάρχει χρώμιο σε χαμηλές περιεκτικότητες (2-60 mg/kg), ενώ μόνο ένα πολύ μικρό ποσοστό του είναι διαθέσιμο στα φυτά (μέχρι 0,19 mg/kg) , αλλά δεν έχει διευκρινιστεί επαρκώς αν το χρώμιο είναι γι' αυτά ένα απαραίτητο ιχνοστοιχείο. Οι συγκεντρώσεις του χρωμίου στα πετρώματα κυμαίνονται από
-Τα φυσιολογικά επίπεδα του Χρωμίου στα μη ρυπασμένα επιφανειακά ύδατα κυμαίνονται μεταξύ 1 - 10 μg/L, ενώ στο πόσιμο νερό οι συγκεντρώσεις του βρίσκονται μεταξύ 0,4 - 8 μg/L. Στον αέρα υπάρχει το Χρώμιο σε συγκεντρώσεις <0,1 μg/m3 .Πολύ υψηλές συγκεντρώσεις του τρισθενούς χρωμίου έχουν δείξει πολύ χαμηλή τοξικότητα
-Αντίθετα, το εξασθενές χρώμιο και πάνω από ορισμένες συγκεντρώσεις θεωρείται υπεύθυνο καρκινογενέσεων.
-Οι πιθανές επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία από τη μακρόχρονη έκθεση σε χρώμιο εξαρτάται από πολλούς παράγοντες , όπως είναι η χημική μορφή του, η ποσότητα, η χρονική περίοδος έκθεσης του ατόμου, και αν απορροφάται από το δέρμα, εισπνέεται ή καταπίνεται κ.ά. Επίσης συνεκτιμώνται και άλλοι παράγοντες, όπως είναι η ηλικία, το φύλο, το βάρος και η υγεία του ατόμου.
-Απόλυτα τεκμηριωμένη είναι η επικινδυνότητα του χρωμίου (Cr VI) στον εργασιακό χώρο όταν εισπνέεται. Αυτοί που έχουν εκτεθεί για πολλά χρόνια σε υψηλές δόσεις αερομεταφερόμενου χρωμίου παρουσίασαν αυξημένα ποσοστά ανάπτυξης καρκίνου του πνεύμονα και του γαστρεντερικού σωλήνα
-Μόνο σε εργαστηριακές και όχι σε επιδημιολογικές μελέτες έχει δειχθεί ότι το εξασθενές χρώμιο μπορεί να βλάψει το DNA και να είναι πιθανός μεταλλαξιογόνος παράγοντας σε ζώα. Επίσης, περιορισμένα στοιχεία από μελέτες λίγων εργαστηρίων σε ποντίκια έδειξαν ότι η κατάποση υψηλών συγκεντρώσεων εξασθενούς χρωμίου για δύο χρόνια προκάλεσε αυξημένα ποσοστά ανάπτυξης καρκίνου.
-Θα πρέπει να σημειωθεί με έμφαση ότι επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία από την κατανάλωση πόσιμου νερού που περιέχει εξασθενές χρώμιο πάνω από 50 μικρογραμμάρια ανά λίτρο, δεν έχει ταυτοποιηθεί επιδημιολογικά.
-Η Ευρωπαϊκή 'Ενωση αναγνωρίζοντας την επιβλαβή δράση του Cr(VI), ενέκρινε το Φεβρουάριο του 2003 την Οδηγία 2002/95/EC, που θέτει περιορισμούς στη βιομηχανική χρήση των εξής 6 εξαιρετικά επικίνδυνων χημικών: Pb, Cd, Hg, Cr(VI), πολυβρωμιωμένα διφαινύλια (polybrominated biphenyls, PBBs), πολυβρωμιωμένοι διφαινυλαιθέρες (polybrominated diphenyl ether, PBDEs).
-Η οδηγία αυτή της ΕΕ αναφέρεται ως Οδηγία Περιορισμού Επικινδύνων Ουσιών (Restriction of Hazardous Substances Directive, RoHS). Η μόνη εξαίρεση που αναφέρεται στο Παράρτημα της οδηγίας αφορά στη χρήση του Cr(VI) ως αντιδιαβρωτικού του ανθρακούχου χάλυβα των συστημάτων ψύξης που λειτουργούν με απορρόφηση θερμότητας (βιομηχανικά ψυγεία με συμπιεστές που λειτουργούν με θερμική και όχι ηλεκτρική ενέργεια). Η οδηγία RoHS εφαρμόζεται στα κράτη-μέλη από τον Ιούλιο του 2006. 'Ετσι, η βιομηχανία έχει στραφεί σε εναλλακτικές επιστρώσεις όπως αυτές με Cr(III), Zn, Ni, κ.α., οι οποίες αν και όχι τόσο αποτελεσματικές, είναι λιγότερο επιβλαβείς για το περιβάλλον. Ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση ούτε οι ΗΠΑ έχουν θέσει ένα RDA για το γενικό πληθυσμό. Η αποδεκτή επαρκής πρόσληψη χρωμίου πρέπει να είναι μεταξύ 30-50 ΅ g /ημέρα για τους ενηλίκους.
-Στο πόσιμο νερό έχει θεσπιστεί με την Οδηγία 98/83/EC, ως ανώτατο επιτρεπτό όριο ολικού χρωμίου τα 50 μg/L. Ωστόσο, δεν υπάρχει ανώτατο επιτρεπτό όριο ειδικά για το εξασθενές χρώμιο. Στις ΗΠΑ, η ΕΡΑ έχει θεσπίσει ως ανώτατο επιτρεπτό όριο ολικού χρωμίου στο πόσιμο και υπόγειο νερό τα 100 μg/L, θεωρώντας αυτό το επίπεδο ασφαλές για την υγεία του ανθρώπου.
-Στην Ελλάδα, με την ΚΥΑ 4859/726 ρυθμίζονται οι εκπομπές ολικού χρωμίου από απόβλητα βιομηχανιών σε υδάτινους αποδέκτες, σε συγκεντρώσεις που κυμαίνονται (ανάλογα με τον αποδέκτη) από 600 έως 3000 μg/L. Οι εκπομπές ρύπων των βιομηχανιών στην Ελλάδα (φυσικά και του εξασθενούς χρωμίου) μπορούν να καθοριστούν από τις Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις, κατά περίπτωση και κυμαίνονται για το Cr(VI) από 300 έως 1000 μg/L στα υγρά απόβλητα. 'Οριο για το έδαφος δεν έχει θεσπιστεί ακόμα.
-Η έκθεση σε Cr(VI), από τον εισπνεόμενο αέρα επιβαρυμένων με χρώμιο εργασιακών χώρων είναι η πιο σημαντική και επικίνδυνη έκθεση. Στις ΗΠΑ, ο OSHA (Occupational Safety and Health Administration) και ο NIOSH (National Institute for Occupational Safety and Health), έχουν θεσπίσει επιτρεπτά όρια έκθεσης (Permissible Exposure Limits, PELs) με συγκεκριμένα προτεινόμενα όρια έκθεσης (Recommended Exposure Limits, RELs) για τους εργασιακούς χώρους. Το νέο PEL για το Cr(VI) στον αέρα εργασιακού χώρου όπου εκτελούνται συγκολλήσεις μετάλλων κατά τη διάρκεια 8ώρου (για εβδομάδα 40ώρου) είναι 1-5 μg/m3, ενώ υπάρχουν δεκάδες ρυθμίσεις κατά περίπτωση.
-Σχεδόν το σύνολο του εξασθενούς χρωμίου στο περιβάλλον προέρχεται από ανθρώπινες δραστηριότητες. ( βιομηχανική οξείδωση των κοιτασμάτων, και, ενδεχομένως, από την καύση ορυκτών καυσίμων, ξύλου, χαρτιού κλπ).Υπάρχει ένας περιβαλλοντικός κύκλος για το χρώμιο από τα πετρώματα και τα εδάφη προς το νερό, τους ζώντες οργανισμούς, τον αέρα, και πίσω στο έδαφος.Ωστόσο, ένα σημαντικό ποσό (που εκτιμάται στο ανά έτοςΤο χρώμιο στην κατάσταση οξείδωσης είναι σχετικά σταθερό στον αέρα και στο καθαρό νερό, αλλά ανάγεται σε τρισθενές με την παρουσία οργανικής ύλης. Στους ζωντανούς οργανισμούς, στο έδαφος και στο νερό.
-Το Cr(VI) θεωρείται ‘’ευκίνητο’’ στο υδάτινο περιβάλλον, παραμένει στη διαλυτή του φάση και είναι βιοδιαθέσιμο. Επίσης, είναι ισχυρά τοξικό και οι τιμές τοξικότητες LC50 (LC50 είναι η συγκέντρωση που θανατώνουν το 50% του πληθυσμού του εξεταζόμενου είδους) του Cr(VI) σε διάφορους μικροοργανισμούς κυμαίνονται από 0,032 - 6,4 mg/L
-Αντίθετα, το Cr(III) θεωρείται "μη ευκίνητο", καθώς έχει τάση να προσροφάτε στα αιωρούμενα σωματίδια και στο ίζημα και για τον λόγο αυτό θεωρείται ως σχετικά αδρανές, λιγότερο βιοδιαθέσιμο και μειωμένης τοξικότητας ως προς τους υδρόβιους οργανισμούς.
-Είναι προφανές, ότι ο προσδιορισμός του ολικού χρωμίου στα περιβαλλοντικά δείγματα ελάχιστες πληροφορίες μπορεί να δώσει, ενώ επιβάλλεται ο προσδιορισμός των χημικών ‘’ειδών’’ του χρωμίου (speciation analysis). Ιδιαίτερη σημασία έχει ο προσδιορισμός του εξασθενούς χρωμίου στα βιομηχανικά, αλλά και στα αστικά λύματα, γιατί συχνά ανιχνεύονται υψηλές συγκεντρώσεις του. Οι υψηλές αυτές συγκεντρώσεις είναι δυνατό να επηρεάσουν και τη βιολογική επεξεργασία τους (κυρίως τη νιτροποίηση) κατά την επεξεργασία τους. Ειδικά σήμερα όπου υπάρχει τάση συνεπεξεργασίας αστικών λυμάτων και βιομηχανικών αποβλήτων σε μονάδες ενεργού ιλύος.
(συνεχίζεται με το β)
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...