_______________

" In all things of Nature, there is something of the marvelous" (Aristotle -Parts of Animals, I.645A16)

" Nature ......loves simplicity and unity" ( J. Kepler -Apologia)


****** Για το Περιβάλλον, τη Βιώσιμη Προοπτική και ......άλλα Σημαντικά!

(http://sites.google.com/site/perivalloncom/
http://www.perivallon.com, http://envifriends2.blogspot.com, http://envifriends.blogspot.com)
_______________

* ΦΥΣΗ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ----- * ΑΝΘΡΩΠΟΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΑ -

- Ο ΚΑΙΡΟΣ -

- Η Θάλασσα και ολίγη Ωκεανογραφία

Οι θάλασσες και οι ωκεανοί καλύπτουν περίπου το 71% περίπου της επιφάνειας της γης, ενώ το μεγαλύτερο μέρος της υδρόσφαιρας (97.3%) ανήκει στη θάλασσα, η οποία, όπως μας ενημερώνουν οι εδικοί επιστήμονες, φαίνεται ότι συμμετέχει στη διαμόρφωση των κλιματικών συνθηκών της Γης και επομένως, η επίδραση των ωκεανών και θαλασσών στις κλιματικές συνθήκες των διαφόρων περιοχών είναι μεγάλης σημασίας. Αυτός όμως ο τεράστιος όγκος νερού της θάλασσας έχει ιδιαίτερα μορφολογικά χαρακτηριστικά. Έτσι, το 23% των ωκεανών έχουν βάθη μέχρι 3000 μέτρα και το 76% έχουν βάθη μεταξύ 3000 μέχρι 6000 μέτρα, ενώ το μέσο βάθος τους φτάνει τα 3790 μέτρα και το μεγαλύτερο γνωστό βάθος τα 10668 μέτρα (τάφρος Μαριάννων ανοιχτά των Φιλιππίνων).
Για την προέλευση των ωκεανών υπάρχουν πολλές απόψεις. Εκλαϊκεύοντας αυτές μπορούμε να πούμε ότι μερικοί υποστηρίζουν, ότι το νερό υπήρχε κάποτε με τη μορφή των υδρατμών στην ατμόσφαιρα της Γης και ότι μόλις ψύχθηκε αρκετά ο πλανήτης μας, έπεσε αυτό με τη μορφή καταρακτώδους βροχής, καλύπτοντας τις τότε χαράδρες, κοιλάδες και γενικότερα τα κοιλώματα της αρχέγονης Γης. Άλλοι πιστεύουν, ότι δεν υπήρχε ατμόσφαιρα στην αρχικά πυρακτωμένη Γη και ότι το νερό συσσωρεύτηκε σταδιακά, καθώς ατμοί τιναζόνταν από τα ηφαίστεια ή νερό έβγαινε στην επιφάνεια από καυτές πηγές ως γεωθερμία.
Οι θάλασσες βρίσκονται σε μια δυναμική χημική ισορροπία η οποία χαρακτηρίζεται σχετικά σταθερή και ομοιόμορφη. Τα στοιχεία χλώρια, νάτριο, μαγνήσιο, θείο, ασβέστιο, κάλιο, βρώμιο, και άνθρακας αποτελούν το 99.9% όλων των εν διαλύσει στοιχείων που βρίσκονται στο θαλασσινό νερό. Τα υπόλοιπα στοιχεία με ποσοστό περίπου 0.1% αντιπροσωπεύουν τα ιχνοστοιχεία, αλλά δεν παύουν να έχουν μεγάλη σπουδαιότητα για τη ζωή. Εξάλλου, τα στοιχεία άνθρακας, άζωτο, φώσφορος και πυρίτιο είναι βασικά για την ανάπτυξη των φυτικών οργανισμών, δηλαδή των πρώτων παραγωγών τροφής.
Η κυριότερη χημική ένωση της θάλασσας είναι το χλωριούχο νάτριο (NaCl) και εκφράζεται ως αλατότητα. Η τιμή της αλατότητας συνήθως κυμαίνεται από 38-40 0/00. Μεταβολές στην αλατότητα έχουν σαν αποτέλεσμα κινήσεις μεγάλων μαζών νερού, γνωστές σαν θερμο-αλατικές κινήσεις. Η αλμυρή φύση του νερού των θαλασσών φαίνεται ότι προέρχεται με απλά λόγια από το ‘’ξέπλυμα’’ των ηπείρων, στις οποίες τα διαλυτά ορυκτά άλατα και τα υλικά σε λεπτομερή μορφή συνεισφέρουν στην αλμυρότητα, η οποία πιστεύεται ότι απέκτησε τις τιμές της σε σταθερά επίπεδα πριν από 2000 εκατομμύρια χρόνια. Ωστόσο, οι οργανισμοί στη θάλασσα πρέπει να παίζουν ένα σπουδαίο ρόλο στη μετακίνηση των ορυκτών αυτών αλάτων από την υγρή-διαλυτή φάση τους, στην κατανομή των σημερινών επιπέδων συγκέντρωσης της αλμυρότητας. Έτσι, σε βάθη 300 μέτρων, η αλμυρότητα κατά μέσο είναι 35%0, ενώ κοντά στην επιφάνεια μπορεί να υπάρχουν τοπικές επιδράσεις (μεγάλη εξάτμιση και στέρηση γλυκού νερού από τη χέρσο) και να παράγουν αλμυρότητα της τάξης του 45%0 (π.χ. Ερυθρά Θάλασσα), ή και η αντίθετη κατάσταση, όπου οι συγκεντρώσεις της αλμυρότητα είναι χαμηλές (π.χ. 10 %0 στη Βαλτική). Τα χημικά συστατικά που παράγουν την αλμυρότητα, ποικίλουν παρά πολύ με αποτέλεσμα οι συγκεντρώσεις να έχουν τεράστιες διαφορές.
Το θαλασσινό νερό περιέχει σε διάλυση διάφορα άλατα, ιχνοστοιχεία και αέρια των οποίων η σύσταση μπορεί να μεταβάλλεται λόγω βιολογικών και γεωβιοχημικών διεργασιών, αλλά και εξαιτίας εισροής λυμάτων και αποβλήτων στη θάλασσα. Τα πλέον όμως συνήθη στοιχεία που βρίσκονται στο θαλασσινό νερό είναι και τα πλέον σημαντικά, επειδή από την παρουσία και τις συγκεντρώσεις τους εξαρτάται η ζωή στη θάλασσα, ενώ τα συστατικά που προέρχονται από τη χέρσο συνεισφέρουν στους αβιοτικούς φυσικούς πόρους της θάλασσας. Τα κυριότερα στοιχεία στο θαλασσινό νερό είναι το χλώριο, το νάτριο, μαγνήσιο, και το θείο. Ακολουθούν το ασβέστιο, κάλιο, βρώμιο, ενώ τα υπόλοιπα στοιχεία βρίσκονται σε ίχνη. Σήμερα, η χρήση των διαλυμένων στοιχείων είναι σε άμεση σχέση με την αφθονία τους, ενώ η ανάκτησή τους με την υπάρχουσα τεχνολογία δεν είναι οικονομικά συμφέρουσα. Ως προς τα κυριότερα αέρια στο θαλασσινό νερό αυτά είναι το οξυγόνο και το διοξείδιο του άνθρακα. Εξάλλου, το φως, η θερμοκρασία και τα θρεπτικά άλατα είναι οι πρωταρχικοί παράγοντες για την παραγωγή και την αύξηση των φυτικών οργανισμών στο θαλάσσιο περιβάλλον.
Με την αύξηση του πληθυσμού της γης και την αυξανόμενη ανάγκη για πρώτες ύλες ο άνθρωπος ωθήθηκε προς τις θάλασσες και οι ανθρώπινες κοινωνίες βρίσκονται σήμερα σε συνεχή επαφή με τη θάλασσα και τον παράκτιο χώρο. Επακόλουθο είναι, να δημιουργούνται διαμάχες και αντιθέσεις στο να εκμεταλλευτεί, να διατηρήσει και προστατεύσει ο άνθρωπος, ότι ήδη του ανήκει και να χρησιμοποιεί ή να κατακτά, όλα εκείνα για τα οποία υπάρχει απειλή και φόβος να μην είναι διαθέσιμα αύριο. Επομένως, η χρήση της θάλασσας, είτε για άντληση ύλης (τροφή, ορυκτά), είτε για μεταφορά, επικοινωνία, προστασία, αναψυχή και άλλα είναι ιδιαίτερα σημαντική για την ύπαρξη και διατήρηση της ζωής, μέσα από σύγχρονες αντιλήψεις για τη διαχείριση του θαλάσσιου περιβάλλοντος και των παράκτιων περιοχών του. Οι βασικότερες από τις φυσικές ιδιότητες των νερών της θάλασσας είναι η θερμοκρασία, η αλατότητα, η κίνηση, καθώς και η υδροστατική πίεση και η ταχύτητα του ήχου μέσα στον υδάτινο όγκο. Οι φυσικές αυτές ιδιότητες συνδέονται στενά με το υδρόβιο κυρίως οικοσύστημα και πολλές από αυτές επηρεάζουν την ύπαρξη, το είδος και την εξέλιξη κάθε υδρόβιου οργανισμού. Οι ίδιες, άλλωστε ιδιότητες επιδρούν ουσιαστικά στη διαμόρφωση του γενικού περιβάλλοντος του πλανήτη μας. Κάθε υδάτινη μάζα (εκτός των πάγων), όπου και να βρίσκεται συνεχώς κινείται με τη βοήθεια διαφόρων μηχανισμών. Αποτέλεσμα αυτής της κυκλοφορίας είναι η καλή ανάμιξη του νερού, η ανακατανομή της θερμοκρασίας και της αλατότητας, η μεταφορά θρεπτικών αλάτων από τον πυθμένα προς την επιφάνεια και η μεταφορά καλώς οξυγονομένων επιφανειακών μαζών βαθύτερα. Έτσι, όταν μιλάμε για κινήσεις των θαλάσσιων υδάτων έχουμε υπόψη μας τα κύματα, τα ρεύματα, τις παλίρροιες, τις αναβλύσεις κ.ά. Από όλες αυτές τις κινήσεις των θαλάσσιων μαζών ξεχωριστεί σημασία έχει το μεγάλο, βαθύ και πλατύ ωκεάνιο ρεύμα ( Θερμό-αλη Κυκλοφορία ή Παγκόσμια Ωκεάνια Ζώνη Μεταφοράς ) που ταξιδεύει σε ολόκληρο τον πλανήτη, αναμιγνύει τα νερά όλων των θαλασσών και ωκεανών και τελικά ρυθμίζει και διαμορφώνει το κλίμα και τη θαλάσσια ζωή. Εξάλλου, τα κύματα επιδρούν στην υδρόβια ζωή, προκαλώντας ανάμειξη των επιφανειακών και βαθύτερων στρωμάτων, γεγονός που έχει σαν αποτέλεσμα τη μετακίνηση οξυγόνου, θρεπτικών και την εξισορρόπηση της θερμοκρασίας. Άλλωστε, με τα κύματα μετακινούνται τα φερτά υλικά, τα θρεπτικά άλατα, οι πλαγκτονικοί οργανισμοί, ενώ ταυτόχρονα εξυπηρετούνται πολύ σημαντικές βιολογικές διεργασίες. Αρα, η οικολογική και περιβαλλοντική γενικότερα σημασία των κυμάτων είναι τεράστια. Επίσης, στα θαλάσσια ρεύματα οφείλεται η ανάμιξη των νερών, ενώ η παρουσία τους εξαρτάται από τον άνεμο, τη μεγάλη διαφορά θερμοκρασίας των θαλάσσιων νερών και των διαφορετικών ρυθμών ανταλλαγής θερμότητας μεταξύ ατμόσφαιρας και θάλασσας στις διάφορες θαλάσσιες περιοχές, τη μεγάλη ένταση του φαινομένου της εξάτμισης που παρατηρείται στον Ισημερινό, το μεγάλο ύψος των ατμοσφαιρικών κατακρημνισμάτων στους πόλους της Γης, την αραίωση του θαλασσινού νερού από γλυκό νερό χερσαίας προέλευσης κ.ά. Δηλαδή, θαλάσσιο ρεύμα είναι κάθε μαζική μετακίνηση νερών, με ορισμένη κατεύθυνση και ταχύτητα μέσα στο θαλάσσιο χώρο. Μετακίνηση των θαλασσινών νερών με τη μορφή ρευμάτων μπορεί να συμβεί εξαιτίας μεταβολής της πυκνότητάς τους. Αυτή συνήθως δημιουργείται όταν το επιφανειακό στρώμα του νερού ψύχεται και η πυκνότητά του αυξάνεται, ενώ η ανάμειξη του νερού αρχίζει μόλις η πυκνότητα του επιφανειακού νερού ξεπεράσει αυτή των υποκείμενων στρωμάτων. Οι βυθιζόμενες μάζες του νερού αντικαθίστανται από άλλες που προέρχονται από βαθύτερα στρώματα. Στην εύκρατη ζώνη η παραπάνω διαδικασία γίνεται κυρίως το χειμώνα και παύει να υπάρχει τελείως την άνοιξη. Την κατεύθυνση όμως των θαλάσσιων ρευμάτων καθορίζουν οι υποθαλάσσιοι γεωλογικοί σχηματισμοί, οι παλιρροιακές δυνάμεις, η μορφή των ηπείρων, η περιστροφή της Γης κ.ά. Αυτό όμως που θα πρέπει να τονιστεί είναι ότι η διεύθυνση των ρευμάτων δεν συμπίπτει με αυτή των ανέμων και τούτο γιατί τα ρεύματα αποκλίνουν, κυρίως λόγω της περιστροφής της Γης και των δυνάμεων ‘’Coriollis’’. Εξάλλου, όσο πιό βαθιά είναι η υδάτινη στήλη, τόσο μεγαλύτερη είναι η απόκλιση των ρευμάτων. Η οικολογική σημασία των ρευμάτων είναι τεράστια, γιατί εκτός του ότι μεταφέρουν θρεπτικά άλατα στα επιφανειακά (φωτοσυνθετικώς ενεργά) στρώματα, μεταφέρουν οξυγονωμένες μάζες και συμβάλλουν στην κατανομή πολλών οργανισμών από περιοχή σε περιοχή. Μάλιστα για ορισμένα είδη ψαριών τα ρεύματα αποτελούν ‘’πυξίδα’’ προσανατολισμού τους (π.χ. χέλια).
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...