_______________

" In all things of Nature, there is something of the marvelous" (Aristotle -Parts of Animals, I.645A16)

" Nature ......loves simplicity and unity" ( J. Kepler -Apologia)


****** Για το Περιβάλλον, τη Βιώσιμη Προοπτική και ......άλλα Σημαντικά!

(http://sites.google.com/site/perivalloncom/
http://www.perivallon.com, http://envifriends2.blogspot.com, http://envifriends.blogspot.com)
_______________

* ΦΥΣΗ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ----- * ΑΝΘΡΩΠΟΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΑ -

- Ο ΚΑΙΡΟΣ -

- Η Ρίγανη, άλλοτε και τώρα!

(στη Φύση, στο Μύθο, στη Διατροφή…..  και στην καθημερινή ζωή)
Πρόσφατες έρευνες ιαπώνων ερευνητών μας ξαναθυμίζουν τη χρήση της ρίγανης στη διατροφής μας, όπως έκαναν για αιώνες οι πρόγονοί μας. Και δεν είναι μόνο ότι η ρίγανη 
περιέχει το μεγαλύτερο ποσοστό σε βιταμίνη C (περίπου 565 mg %), αλλά και τα ότι περιέχει πολύ μεγάλο περιεχόμενο σε αιθέρια έλαια (μέχρι και 1,2 %). Ωστόσο, το σημαντικότερο εύρημα τους μας ενημερώνει ότι η χρήση της (αλλά και το θυμάρι και φύλλα από φασκόμηλο) περιορίζει ή και εξαφανίζει τη βλαπτική δράση των αρωματικών υδρογονανθράκων (καρκινογόνες ουσίες και με μεταλλαξιογόνες δράσεις) που δημιουργούνται κατά το ψήσιμο των κρεάτων στη σχάρα (σε κάρβουνα και σε κάθε είδους  θερμική εστία). Με την ευκαιρία υπενθυμίζεται ότι με τη συνοδεία μπύρας ή και κρασιού, αλλά και το μαρινάρισμα κρεατικών με ελαιόλαδο, μηλόξιδο, λεμόνι, σκόρδο και μουστάρδα, στο ψήσιμο στη σχάρα περιορίζει το σχηματισμό των αρωματικών υδρογονανθράκων στην επιφάνεια  των κρεατικών. 
Το όνομα ΄΄Ρίγανη’’ προέρχεται από τις λέξεις ‘’όρος’’ και ‘’γάνος’’(=χαρά, λαμπρότητα). .......(Πατήστε κλικ ΕΔΩ).
Δηλαδή, σημαίνει  ‘’το φυτό που λαμπρύνει το βουνό, η χαρά του βουνού’’.  Περίπου το 75% των ειδών του γένους Origanum φυτρώνουν αποκλειστικά στην ανατολική Μεσόγειο θάλασσα και μόνο μερικά γένη βρίσκονται στη δυτική Μεσόγειο. Η κοινή ρίγανη (Origanum vulgare) εξαπλώνεται τόσο στην μεσογειακή λεκάνη, όσο και σε περιοχές της ηπειρωτικής Ευρώπης, της Σιβηρίας , του Ιράν και σε άλλες.
Τα φυτά που αποκαλούμε Ρίγανη στην Ελλάδα ή αλλιώς Αγριορίγανη, Αρίγανη, δεν ανήκουν μόνο σε ένα είδος, αλλά ανήκουν σε περισσότερα από ένα γένη. Για παράδειγμα έχουμε  την Ελληνική ρίγανη με τρία τουλάχιστο υποείδη ( Origanum vulgare spp., hirtum ή heracleoticum, spp., viridulum, spp., vulgare), την Ισπανική ρίγανη (Coridothymus capitatus), την Τούρκικη ρίγανη (Origanum onites),την Satureja thymbra.  Όλα αυτά έχουν το ίδιο χαρακτηριστικό άρωμα της γνωστής μας ρίγανης. Το περισσότερο εξαπλωμένο στον Ελλαδικό χώρο είναι το υποείδος hirtum ή heracleoticum, ενώ τα υποείδη viridulum και vulgare εντοπίζονται βορειότερα κοντά στα σύνορα με Αλβανία, Γιουγκοσλαβία, Βουλγαρία και Ευρωπαϊκή Τουρκία.  
Η Ρίγανη είναι ένα πολυετές αρωματικό βότανο, πολύ διαδεδομένο, κυρίως σε ξηρότοπους, χωράφια και άλλες περιοχές σε ολόκληρη την Ελλάδα. Είναι γνωστό επίσης και με τα ονόματα: ριάνο, ρούανο, ρούβανο κ.ά. Η σημαντικότερη απαίτηση που έχει, είναι το πολύ καλά στραγγισμένο χώμα, ιδιαίτερα κατά το χειμώνα. Είναι φυτό ανθεκτικό στο κρύο. Θέλει ηλιόλουστα εδάφη με καλή αποστράγγιση, πολλαπλασιάζεται με σπόρους και με μοσχεύματα  του φυτού την άνοιξη ή το φθινόπωρο. Τα φύλλα της έχουν ωοειδές σχήμα, τοποθετημένα αντίθετα, ενώ τα άνθ της είναι μικρά λευκό-ρόδινα που βγαίνουν στην κορυφή των βλαστών. Οι βλαστοί είναι  τετραγωνικοί και χνουδωτοί. Το φυτό φτάνει σε ύψος τα 0,30-0,80 μέτρα.
Η ρίγανη αποτελεί ένα πολύ σημαντικό φυτικό είδος διότι περιέχει συστατικά με πολύ σημαντική βιολογική δράση. Περιέχει στυπτικές και βαφικές (χρωστικές) ουσίες. Ανήκει στα φυτά με το μεγαλύτερο περιεχόμενο βιταμίνης C. (565 mg %). Σημαντικότατο είναι το συγκριτικά μεγάλο ποσοστό αιθέριου ελαίου (μέχρι 1,2 %) που περιέχει. Οι κύριες ουσίες που βρίσκονται στο αιθέριο έλαιο της και στις οποίες αποδίδονται οι βιολογικές δράσεις είναι η καρβακρόλη (5-isopropyl-o-cresol, 5-isopropyl-2-methylphenol - C10H13OH), και η θυμόλη (6-isopropyl-m-cresol - C10H14O). Δυο φαινολικές ενώσεις που δρουν συνεργιστικά (συνδυαστικά). Εκτός όμως από αυτές τις δυο ουσίες, σε μικρότερες ποσότητες ανιχνεύονται και άλλες όπως linalyl acetate, camphene, methylcarvacrol, calemene, cineole, phellandrene, cis-dihydrocarvone, cis-sabinene hydrate, sabinene, γ-terpinene, p-cymene, terpinen-4-ol, carvacrol acetate, terpinolene, hexanal, limonene, linalool, undecane.
Η ελληνική ρίγανη σε σχέση με την Ισπανική και την Τουρκική περιέχει μεγαλύτερη ποσότητα αιθέριου ελαίου, που κυμαίνεται από 1.8-8.2 ml/100gr ξηρού βάρους. Ακόμα όμως και ανάμεσα σε πληθυσμούς του ίδιου είδους παρατηρούνται μεγάλες διαφορές στην ποιοτική και στην ποσοτική σύσταση του αιθέριου ελαίου. Εξαιρετικά μεγάλες τιμές στην απόδοση του αιθέριου ελαίου (>7 ml/100 gr ξηρού βάρους) βρέθηκαν στην Κρήτη, στην Αμοργό, στο Γύθειο και στη χερσόνησο του Άθω.

Την απόδοση σε αιθέριο έλαιο, εκτός από το γεωγραφικό τόπο, την επηρεάζει και η εποχικότητα της συγκομιδής του φυτού. Το περιεχόμενο αιθέριο έλαιο είναι πολύ λιγότερο το φθινόπωρο από ότι είναι το καλοκαίρι. Εξάλλου,  παρόλες τις διαφορές που παρατηρούνται λόγω εποχικότητας και λόγω γεωγραφικής θέσης στη σύσταση του αιθέριου ελαίου, το άθροισμα των χημικών συστατικών του παραμένει πάντοτε σταθερό.
Χρησιμοποιείται από τα αρχαία χρόνια σαν καρύκευμα στην μαγειρική και για φαρμακευτικούς σκοπούς. Παλιά θεωρούταν σαν το βότανο που προφύλασσε από τα κακά πνεύματα και από την μαγεία. Ο άραβας ιατρός Αβικέντας (980 – 1037 μ.χ.) αναφέρει για τη ρίγανη ότι ‘’ πίνοντας την υπό μορφή τσαγιού διώχνει κάθε λογής υγρό από τους πνεύμονες και είναι χρήσιμη για τη στενοχώρια και αδιαθεσία’’. Ο Θεόφραστος, την αναφέρει ως «ορίγανος η λευκή» και ο Διοσκουρίδης «ορίγανος η ηρακλειώτικη».



Κατά τη ελληνική μυθολογία, η ρίγανη ήταν αφιερωμένη στη θεά Αφροδίτη, η οποία καλλιεργούσε ρίγανη στον κήπο της, στο «νησί της Αφροδίτης». Σε άλλο μύθο, ένας υπηρέτης του βασιλιά της Κύπρου έσπασε ένα βάζο. Για να γλυτώσει την τιμωρία του βασιλιά, οι θεοί τον μεταμόρφωσαν σε ρίγανη και μοσχοβόλησε ο τόπος. Από τοτε έγινε σύμβολο ευτυχίας και ειρήνης. Έλεγαν ότι αν σε κάποιον τάφο τύχαινε να φυτρώσει ρίγανη, το πνεύμα του νεκρού θα ήταν γαλήνιο. Επίσης λέγεται ότι Ο Αριστοτέλης εξιστορούσε πως όταν μια χελώνα φάει φίδι, τότε αμέσως αναζητά να φάει ρίγανη για να μη δηλητηριαστεί. Έλεγε επίσης ότι αν κάποιο τραυματισμένο κατσίκι από βέλος κυνηγού έτρωγε ρίγανη, η πληγή του έκλεινε. Οι αντισηπτικές και «συντηρητικές» ιδιότητες της ρίγανης κληρονομήθηκαν έκτοτε από γενιά σε γενιά. Οι Ρωμαίοι τη χρησιμοποιούσαν ως αντισηπτικό, συντηρητικό και σε λάδι για μασάζ. Τον 16ο αιώνα έγινε δημοφιλής και θεωρήθηκε ένα από τα καλύτερα  φάρμακα για τη πανούκλα. Πολύ αργότερα ανακάλυψαν τις θεραπευτικές της ιδιότητες και τη χορηγούσαν για τη φαγούρα και τη ψώρα σε θεραπευτικά λουτρά.

Η ρίγανη, θεωρείται βασικό καρύκευμα των χωρών της Μεσογείου και το βασικότερο συστατικό της ελληνικής αλλά και της ιταλικής κουζίνας. Είναι από τα πλέον αρτυματικά βότανα. Χρησιμοποιείται φρέσκια και απόξηραμένη, ως αρωματικό αλλά και ως λαχανικό. Η  λαδορίγανη, είναι ευρέως  γνωστή στα ψητά φούρνου και σχάρας. Ταιριάζει σε  σαλάτες, ομελέτες, ψητά κρεατικά και κυρίως σε φαγητά που περιέχουν ντομάτα. Η χρήση της είναι σημαντική και στα αλλαντικά. Η ρίγανη σε πολλές περιοχές, κυρίως εκτός Ελλάδος, ονομάζεται ‘’μπαχαρικό της πίτσας’’.
Το αιθέριο έλαιο της ρίγανης χρησιμοποιείται από τη βιομηχανία φαρμάκων και αρωμάτων. Ειδικότερα,  στην καρβακρόλη που περιέχει αποδίδονται οι παρακάτω βιολογικές δράσεις: αντιαθηροσκληροτική, αλλεργιογόνος, αναισθητική, αντιαλτσχάιμερ, αντιδιουριτική, αντιβακτηριδιακή, αντισηπτική, αντιφλεγμονώδης, αντιοξειδωτική, αντισπασμοδική, εντεροχαλαρωτική, αρωματική, μυκητοκτόνος, νηματοδοκτόνος, αντιρευματική κ.α.
Η Ρίγανη, ως αρωματικό βότανο, διευκολύνει την πέψη και ανοίγει την όρεξη, ελευθερώνει από τους σπασμούς και τον λόξιγκα, έχει ελαφρώς αποχρεμπτικές, αντιδιαρροϊκές, αντιφλεγμονώδεις, βακτηριοκτόνες και αντιαιμορραγικές ικανότητες, αυξάνει την ούρηση και το ίδρωμα. Η Ρίγανη χρησιμοποιείται ευρέως στην επίσημη Ιατρική. Με τη μορφή των αφεψημάτων στην ατονία των εντέρων, σαν σκεύασμα που ανοίγει την όρεξη και διευκολύνει την πέψη, επίσης σαν ηρεμιστικό μέσο για το νευρικό σύστημα. Συμπτώματα για τη χρήση της ρίγανης είναι η αϋπνία και έλκη του στομάχου, οφειλόμενα στη ανεπάρκεια πεπτικών οξέων, γαστρική ατονία, αεροφαγία,  μετεωρισμό, χρόνια βρογχίτιδα και φυματίωση. Βοηθάει στην καταπολέμηση της υπέρτασης και της αρτηριοσκλήρυνσης. Έχοντας θεραπευτικές και επουλωτικές ιδιότητες χρησιμοποιείται υπό μορφή γάργαρων για τις φλεγμονές και έλκη της κοιλότητας του στόματος, των αμυγδαλών και των πονόδοντων. Στις έγκυες γυναίκες δεν πρέπει να χορηγείται η ρίγανη.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...