_______________

" In all things of Nature, there is something of the marvelous" (Aristotle -Parts of Animals, I.645A16)

" Nature ......loves simplicity and unity" ( J. Kepler -Apologia)


****** Για το Περιβάλλον, τη Βιώσιμη Προοπτική και ......άλλα Σημαντικά!

(http://sites.google.com/site/perivalloncom/
http://www.perivallon.com, http://envifriends2.blogspot.com, http://envifriends.blogspot.com)
_______________

* ΦΥΣΗ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ----- * ΑΝΘΡΩΠΟΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΑ -

- Ο ΚΑΙΡΟΣ -

- Μικρή και Μεγάλη Πρέσπα: Σήμερα, Άλλοτε, Πάντοτε

(πηγή: προσωπικά δεδομένα και σταχυολόγηση από το άρθρο του Ν. Μαστροπαύλου- http://taxidiblog.blogspot.com, ΒΗΜΑ, Ταξίδια, 20 Νοεμβρίου 2011). Καθώς ταξιδεύουμε από τη Φλώρινα προς τις Πρέσπες, κάπου εκεί στα υψώματα της περιοχής κάνουν την εµφάνισή τους και οι πρώτες προειδοποιητικές πινακίδες του ‘’Αρκτούρου’’ για τα περάσµατα των καφετιών αρκούδων. Στη συνέχεια, ο δρόμος προσπερνάει το χιονοδροµικό κέντρου στη Βίγλα Πισοδερίου (9 χλµ. από τη Φλώρινα), την παραδοσιακή κρήνη του Πισοδερίου, το χωριό Αντάρτικο και φτάνεις στο Τρίγωνο, τη διασταύρωση για Καστοριά (36 χλµ.,) δίπλα στο Λαδοπόταμο, παραπόταμο του Αλιάκμονα) και προς Αλβανία, μέσω της Κρυσταλλοπηγή και δεξιά για τις Πρέσπες.
Προς τις Πρέσπες, μετά τη θέση Περβάλι, ο δρόµος κατηφορίζει για τη λεκάνη των λιµνών. Μια τεράστια λιμνολεκάνη περίπου 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων σε έκταση. Εδώ βρίσκονται η Μεγάλη Πρέσπα και η Μικρή Πρέσπα ή Βρυγηϊδα.
Η Μεγάλη Πρέσπα, η μεγαλύτερη λίμνη των Βαλκανίων (έκταση 288τ.χλμ., από τα οποία τα 37τ.χλμ., ανήκουν στην Ελλάδα), βρίσκεται σε υψόμετρο 853 μέτρα και έχει μέγιστο βάθος περίπου 50 μέτρα. Η Μικρή  Πρέσπα, βρίσκεται 0.50-1.20 μέτρα ψηλότερα από τη Μεγάλη Πρέσπα, έχει έκταση περίπου 44τ.χλμ., και το μεγαλύτερο βάθος της δεν ξεπερνά τα 12 μέτρα. Ένας στενός ''Λαιμός''  ξηράς (8-1100μέτρα) και μήκους γύρω στα 5 χλμ χωρίζει αυτές τις λίμνες, ενώ ένα θυρόφραγμα επιτρέπει τη μεταξύ τους επικοινωνία.
Οι Πρέσπες αποτελούν το μεγαλύτερο Εθνικό Δρυμό της Ελλάδας και με μοναδικές υγροτοπικές περιοχές που προστατεύονται από τη σύμβαση Ramsar και άλλες διεθνείς συμβάσεις για την πανίδα και τη χλωρίδα. Επίσης, τα χωριά Άγιος Γερμανός και Ψαράδες είναι προστατευόμενοι παραδοσιακοί οικισμοί του δρυμού. .....(για ολόκληρο το κείμενο πατήστε κλικ ΕΔΩ).

Οι Πρέσπες είναι µια µεγάλη κιβωτός ζωής όπου συνυπάρχουν άνθρωποι, κτηνοτροφικά ζώα, θηλαστικά, πουλιά, αμφίβια, ερπετά, ψάρια και φυτά. Εδώ βρίσκεις γύρω στα 1.500 είδη της ελληνικής χλωρίδας, ενώ στα νερά των λιμνών κολυµπούν 17 είδη ψαριών και 11 είδη αμφιβίων. Αλλά και εδώ πετούν περίπου 260 είδη πουλιών. Στη Μικρή Πρέσπα, συναντάται η µεγαλύτερη αποικία αργυροπελεκάνων στον κόσµο, και κατασκευάζουν τις φωλιές τους πάνω σε νησίδες καλαμιώνων, μαζί µε τους λίγο µικρότερους ροδοπελεκάνους. Μεταξύ των δύο αυτών πουλιών, υπάρχουν άριστες σχέσεις καλής γειτονίας. Αλλά και µεταξύ των πελεκάνων και των κορµοράνων, που αν και κυνηγούν τα ίδια ψάρια, εν τούτοις συνεργάζονται αρμονικά. Οι πελεκάνοι τρώνε ενάµιση κιλό ψάρια το κάθε άτομο τη μέρα, αλλά δεν µπορούν να βουτήξουν στα βαθιά για να τα πιάσουν. Αυτή τη δουλειά την αναλαμβάνουν οι ευκίνητοι βουτηχτές κορµοράνοι, οι οποίοι ψαρεύουν για τον εαυτό τους, αλλά καθώς κυνηγούν τα ψάρια, αυτά τρομοκρατούνται και ανεβαίνουν στην επιφάνεια και έτσι επωφελούνται και οι πελεκάνοι. Εδώ στις Πρέσπες, αναπαράγονται κάθε χρόνο 1.000-1.200 ζευγάρια πουλιών.
Φτάνοντας μέσα στο οροπέδιο των Πρεσπών, η πρώτη διακλάδωση του παραλίµνιου δρόµου πάει αριστερά για την Οξιά και τη Μικρολίµνη στην όχθη της Μικρής Πρέσπας. Ο κεντρικός δρόµος συνεχίζει αφήνοντας στα δεξιά του τις διακλαδώσεις για Καρυές,Λευκώνα και Πλατύ, και αριστερά του, ανάµεσα σε Καρυές και Λευκώνα, τον λόφο Καλέ, µέχρι τη διακλάδωση (10 χλµ. από τη διακλάδωση για Μικρολίµνη) που αριστερά πάει για παραλία Κούλας (5 χλµ.) , Ψαράδες (13 χλµ.) και Αγιο Αχίλλειο(15 χλµ.) και δεξιά για Λαιµό (2 χλµ.) και Άγιο Γερµανό (2 χλµ.).
Ο υγρότοπος της Πρέσπας αποτελεί έναν από τους 11 ελληνικούς υγρότοπους διεθνούς σημασίας. Στις δασωμένες πλαγιές των γύρω βουνών και στους καλαμώνες των νερών του Δρυμού υπολογίζεται ότι υπάρχουν πάνω από 1300είδη φυτών, 15 είδη ψαριών, 11 είδη αμφιβίων, 40 θηλαστικών και 260είδη πτηνών. Σε αυτόν τον επίγειο παράδεισο φωλιάζουν και αναπαράγονται μερικά από τα σπανιότερα είδη των υδρόβιων πτηνών. Στις Πρέσπες θα συναντήσετε τους πελεκάνους της Δαλματίας που βρίσκονται υπό εξαφάνιση. 1000 ζευγάρια έχουν απομείνει σε όλο τον κόσμο και 150 από αυτά διαβιούν στη συγκεκριμένη περιοχή. Ακόμα μπορεί κανείς να δει ερωδιούς, κορμοράνους, χήνες, αρπακτικά όπως σταυραετούς, χρυσαετούς,φιδαετούς, πετρίτες, αρκετά είδη βατράχων και φρύνων, καθώς επίσης και 20 είδη ερπετών.
Ο Άγιος Γερµανός βλέπει από ψηλά τις Πρέσπες. Έχει τον δικό του, εγχώριο, άγιο που προστατεύει τον οικισµό, όπως έχει και το δικό του τοπικό χρώµα, που το καθιστά το πιο παραδοσιακό χωριό των Πρεσπών. Γύρω από το σύµπλεγµα των εκκλησιών, που προβάλλεται πάνω στον επιβλητικό όγκο του όρους Βαρνούντας, απλώνονται τα πετρόκτιστα και πλινθόκτιστα σπίτια του χωριού, που σε κάποια αφυδατώνονται στα ξύλινα χαγιάτια τους οι κατακόκκινες πιπεριές. Από τις καµινάδες αναδύεται η ευωδιά του χειµώνα και πέρα φαίνεται ένα κοµµάτι της Μεγάλης Πρέσπας. Κάθε πληροφορία για τις λίµνες ο επισκέπτης µπορεί να πάρει από το κέντρο ενηµέρωσης του Φορέα ∆ιαχείρισης του Εθνικού ∆ρυµού Πρεσπών (τηλ. 23850 51870, email: fdedp@otenet.gr), που λειτουργεί στο κέντρο του χωριού.
Πριν ξεκινήσετε την περιπλάνησή σας σε αυτόν τον τόσο ιδιαίτερο τόπο, είναι χρήσιμο να επισκεφθείτε το Κέντρο Πληροφόρησης που βρίσκεται στο χωριό Άγιος Γερμανός. Από εκεί μπορείτε να προμηθευτείτε χάρτες πεζοπορίας για την περιοχή, ενημερωτικά φυλλάδια για την ιδιαίτερη ιστορία των Πρεσπών και την αξιόλογη χλωρίδα και πανίδα. Το Κέντρο μπορεί επίσης να σας ξεναγήσει στην περιοχή με εκπαιδευμένους οδηγούς-ξεναγούς. Εφοδιασμένοι με τον απαραίτητο εξοπλισμό σας είστε έτοιμοι να εξερευνήσετε και να απολαύσετε το φυσικό τοπίο, να γνωρίσετε την πλούσια θρησκευτική παράδοση της περιοχής με τις βυζαντινές εκκλησίες εκατοντάδων ετών, να κάνετε περιήγηση στις λίμνες αλλά και στα μικρά χωριουδάκια που βρίσκονται κρυμμένα στην πυκνή βλάστηση. Οι Ψαράδες είναι ένα μικρό χωριό στις όχθες της Μεγάλης Πρέσπας. Ανηφορίζοντας τις απόκρημνες πλαγιές του όρους Βροντερό με κατεύθυνση προς το απομονωμένο χωριό των Ψαράδων, η θέα προς τη λίμνη και τα απέναντι βουνά θα σας καθηλώσει. Οι Ψαράδες όμως θα γίνει το ορμητήριό σας για τις πρώτες περιπλανήσεις σας στις Πρέσπες. Από εδώ μπορείτε να επιβιβαστείτε σε ταχύπλοα σκάφη ή στις παραδοσιακές πλάβες, χαρακτηριστικές ξύλινες βάρκες που χρησιμοποιούν οι ντόπιοι, και να κάνετε μια αξέχαστη βόλτα στα νερά της Μεγάλης Πρέσπας και στα ασκηταριά της. Στα νότια της λίμνης θα συναντήσετε την εκκλησίας της Μεταμόρφωσης που χρονολογείται από τον 12ο αιώνα. Αυτό που θα σας εντυπωσιάσει περισσότερο είναι το εκκλησάκι της Παναγίας της Ελεούσας του 1410, χτισμένο μέσα σε βράχο, στην όχθη της λίμνης. Αξίζει να σημειώσουμε πως η περιοχή αποτελούσε τόπο ασκητισμού από τον 14ο έως και τον 18ο αιώνα. Για το λόγο αυτό, σε όλα σχεδόν τα βράχια και τις σπηλιές της νότιας όχθης της Μεγάλης Πρέσπας βρίσκονται ζωγραφισμένες βυζαντινές εικόνες και επιγραφές βυζαντινού και μεταβυζαντινού ασκητισμού. Εγκαταλείποντας τη μικρή χερσόνησο στην άκρη της οποίας βρίσκεται
το χωριουδάκι των Ψαράδων, συναντάμε ένα ποιμενικό χωριό, το Βροντερό που είναι το μόνο από τα χωριά της Πρέσπας που δεν βλέπει στη λίμνη.
Ο οικισμός αυτός έχει όμως άλλες ομορφιές. Είναι χτισμένος σε ύψος 1100μ. στην καρδιά μιας ορεινής περιοχής, και περιτριγυρίζεται από μικρές καταπράσινες κοιλάδες και δάση βελανιδιάς. Αφήνοντας πίσω το Βροντερό, κατευθυνόμαστε προς την παραλίμνια περιοχή της Μικρής Πρέσπας. Εκεί συναντάμε το Αγκαθωτό, μια υπέροχη τοποθεσία με υγρά λιβάδια και καλαμιές, η οποία απέχει μόλις 1 χιλιόμετρο από τα ελληνοαλβανικά σύνορα.
Στην αντίπερα όχθη της Μικρής Πρέσπας στέκει το όρος Βαρνούντας, με υψόμετρο 2334 μ. Στις πλαγιές του βρίσκεται ο παραδοσιακός οικισμός του Αγίου Γερμανού, που είναι και το κέντρο της ευρύτερης περιοχής. Εκεί μπορείτε να θαυμάσετε την ομώνυμη εκκλησία του αγίου, η οποία είναι σταυροειδής εγγεγραμμένη με τρούλο, του 11ου αιώνα. Ο ναός είναι περιποιημένος και καλοσυντηρημένος και μπορείτε να δείτε κάποιες αυθεντικές τοιχογραφίες που περιέχει από την εποχή της κατασκευής του. Το πιο εντυπωσιακό όλων είναι οι χρωματισμοί σε φούξια και γαλάζιο του εσωτερικού του ναού. Στο ίδιο χωριό βρίσκεται και η εκκλησία του Αγίου Αθανασίου, του 1816. Στον Άγιο Γερμανό θα δείτε πανέμορφα πέτρινα σπίτια που ανήκουν σε ντόπιους, αρκετές πανσιόν στο ίδιο ύφος, μικρά καταστήματα με χειροτεχνήματα και τοπικά προϊόντα και ταβερνούλες που σερβίρουν μυρωδάτες νοστιμιές. Στον Άγιο Γερμανό υπάρχει επίσης και ένα παραδοσιακό αποστακτήριο τσίπουρου, όπου μπορείτε να παρακολουθήσετε την διαδικασία παρασκευής του ποτού, αν είστε τυχεροί και βρεθείτε εκεί την κατάλληλη εποχή.
Πιο κάτω, ο δρόµος περνά πάνω από τον ισθµό στην παραλία της Κούλας που χωρίζει τις δυο λίµνες και πιάνει την ακρολιµνιά της Μικρής Πρέσπας πηγαίνοντας για τον Αγιο Αχίλλειο. Γρήγορα όµως µια διακλάδωση αρχίζει να ανεβαίνει στον λόφο, προσφέροντας ωραίες εικόνες των λιµνών.  Περνά µέσα από το σπάνιο αιωνόβιο δάσος των κέδρων (άρκευθοι) και αρχίζει να κατεβαίνει στο βαθύ φιορδ της Μεγάλης Πρέσπας όπου είναι κτισµένη µια άκρη της ελληνικής επικράτειας, οι Ψαράδες. Οι βάρκες τους είναι δεµένες στις κινητές προβλήτες µπροστά από τον επιµήκη οικισµό και δηµιουργούν µαζί του µια χαρακτηριστική εικόνα στη µια όχθη του φιορδ. Η απέναντι όχθη του φιορδ καταλήγει στο ακρωτήριο Ρότι, βαθιά µέσα στη λίµνη, όπου ο επισκέπτης µπορεί να φθάσει έπειτα από σύντοµη πεζοπορία. Από εδώ, από την αποβάθρα των Ψαράδων, ξεκινούν οι βάρκες για τα περίφηµα ασκηταριά της Μεγάλης Πρέσπας µε τις βραχοαγιογραφίες.
Το πρώτο ασκηταριό στο Ρότι µπορούν να το δουν οι επισκέπτες που θα φτάσουν εκεί µε τα πόδια. Ακολουθούν το µονοπάτι και µετά το κιόσκι, ως τη Μεταµόρφωση του Σωτήρος, το παλαιότερο ασκηταριό της Πρέσπας (13ος αιώνας).
Είναι τόσο σπάνιο, µοναδικό σχεδόν, να βρίσκεσαι σε ένα πανέµορφο νησί και να µπορείς να το γυρίσεις ολόκληρο µε τα πόδια σου. Είναι ο Άγιος Αχίλλειος, το µαγεµένο νησί. Ο περίπατος για τον Άγιο Αχίλλειο στη Μικρή Πρέσπα είναι ήδη γοητευτικός από την αφετηρία του, την άκρη της επιπλέουσας πεζογέφυρας που ενώνει το νησί µε τη µεγάλη στεριά. Νωρίς τη χειμερινή περίοδο, μεταναστεύουν εδώ οι πελεκάνοι, που έχουν εδώ τη µεγαλύτερη αποικία αναπαραγωγής στον κόσµο. Στριφογυρίζουν ανάµεσα στα καλάµια αφήνοντας πίσω τους ένα υγρό αυλάκι, συχνά παράλληλο µε το ίχνος που αφήνουν οι παραδοσιακές βάρκες των ψαράδων που απλώνουν τα δίχτυα τους, η άλλη ιδιαίτερη, ζωντανή, νότα της λίµνης. Εδώ στο Άγιο Αχίλλειο, το άλλο άκρο της γέφυρας σταµατά µπροστά στα 11 σπίτια του οικισµού. Η παράδοση λέει ότι κάθε επιπλέον σπίτι δεν υπάρχει περίπτωση να στεριώσει. Στα δεξιά οι πινακίδες δείχνουν το µονοπάτι, την εκκλησιά του Αγίου Γεωργίου (15ος αιώνας) στο νεκροταφείο, την περίφηµη βασιλική του Αγίου Αχιλλείου (10ος αιώνας) και τη µονή της Παναγιάς Πορφύρας (16ος αιώνας) στη µύτη του νησιού. Οι άλλες δύο πινακίδες δείχνουν δεξιά τον δρόµο προς τον οικισµό, που πάει προς τα ερείπια της βασιλικής των Αγίων Αποστόλων (11ος αιώνας) και του Αγίου ∆ηµητρίου (14ος αιώνας).
Το νησί είναι κατάφυτο µε κάθε λογής δέντρα, µε πιο χαρακτηριστικές τις αγραπιδιές. Εδώ δεν υπάρχει φόβος για την παρουσία των αρκούδων, ακόµη και την εποχή που έχουν ξυπνήσει από τη χειµερία νάρκη, γιατί δεν περνούν την πεζογέφυρα. Είναι παρούσες όµως οι µικρόσωµες, προστατευόµενες, αγελάδες των Πρεσπών, που τις συναντάτε πλέον µόνο εδώ και στους Ψαράδες. Οι ερειπωμένοι τοίχοι της βασιλικής του Αγίου Αχιλλείου που στέκουν ακόµη, αποτελούν την πλέον εµβληµατική εικόνα των Πρεσπών.
Αυτό το τοπίο µε τους καλαµιώνες και το γαλάζιο νερό σε συντροφεύει καθώς περπατάς προς την άκρη του νησιού για τη µονή της Παναγιάς Πορφύρας, µε τις ωραίες τοιχογραφίες που αποκαλύπτονται στο φως των κεριών που πιθανόν να βρεις εκεί και να ανάψεις. Επιστρέφοντας από την άλλη πλευρά του νησιού προς τον οικισµό, συναντάς τα ερείπια του Αγίου ∆ηµητρίου – ένας λιθοσωρός µε δύο κιονόκρανα και µια κολόνα µέσα στα ψηλά χόρτα – και µετά δίπλα στα σπίτια τα ερείπια των Αγίων Αποστόλων.
Το πνεύµα της ανακάλυψης στην περιοχή των Πρεσπών ξεκινά συνήθως από το ζεστό µπαρ «Πλαγιά», στην είσοδο του Αγίου Γερµανού. Από εδώ, κανονίζεται το πρόγραµµα της επόµενης ηµέρας που είναι γεµάτο δραστηριότητες (τηλ. 23850 51441, www.spiritofdiscovery.gr). Η πιο σύνθετη δραστηριότητα είναι η διαδροµή µε ποδήλατα βουνού από τον Λαιµό ως τη Μικρολίµνη, κατά µήκος της όχθης της Μικρής Πρέσπας, µήκους 35 χλµ. Περίπου στο µέσο της διαδροµής, ανάµεσα στα χωριά Λευκώνας και Καρυές (6 χλµ. από τρίστρατο προς Κούλα, Λαιµό και Φλώρινα), στα δεξιά του δρόµου, υψώνεται ο λόφος Καλέ, ένα υπέροχο µπαλκόνι πάνω από τη Μικρή Πρέσπα. Μπορεί να ανεβεί κανείς µε ποδήλατο, µε τα πόδια ή µε όχηµα. Η κορφή είναι όντως ένας κρυµµένος θησαυρός, κυριολεκτικά και µεταφορικά. Κυριολεκτικά, γιατί εδώ έχουν βάλει έναν «κρυµµένο θησαυρό» στο πλαίσιο του παιχνιδιού που παίζεται σε όλον τον κόσµο (www. geocaching.com) και στην Ελλάδα (www. geocaching.gr.com), και µπορείτε να νοικιάσετε GPS για να τον βρείτε.
Μεταφορικά, γιατί, όπως κατά βάθος συµβαίνει στο παιχνίδι, η θέα από την κορυφή του λόφου ως το νησάκι του Αγίου Αχιλλείου, το Βιδρονήσι – κέντρο του Εθνικού Πάρκου που δεν το προσεγγίζει κανείς παρά µόνο οι κάτοικοι της Μικρολίµνης µία φορά τον χρόνο για να λειτουργήσουν το εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου – και τα βουνά της Αλβανίας είναι µοναδική. Το παραλίμνιο χωριό Μικρολίµνη, προσφέρει πολλές χαρακτηριστικές εικόνες, καθώς οι µαύροι κορµοράνοι στεγνώνουν τα φτερά τους στην προβλήτα όπου δένουν οι βάρκες των ψαράδων. Από την άκρη του χωριού, και μετά τον Υδροβιολογικό Σταθμό της Ελληνικής Εταιρία για το Περιβάλλον και την Πολιτιστική κληρονομιά, υπάρχει σηµατοδοτηµένη η αρχή του µονοπατιού που γυροφέρνει το βουνό πάνω από τη λίµνη – πίσω στους καλαµιώνες τα πουλιά «ζωγραφίζουν» στην επιφάνεια του νερού – και µετά από µιάµιση επιστρέφει ξανά στη Μικρολίµνη.
Πέρα από τα ψάρια των λιμνών (τσιρόνια, μπράνες, γριβάδια) και τις ξακουστές πιπεριές Φλωρίνης, αξίζει να δοκιμάσετε τα περίφημα φασόλια της περιοχής, που θεωρούνται τα καλύτερα της Ελλάδας. Τον Αύγουστο στις Πρέσπες διοργανώνονται πολιτιστικές εκδηλώσεις, με τη συμμετοχή καλλιτεχνών από όλη την Ελλάδα. Θεατρικές παραστάσεις, συναυλίες, εκθέσεις, ημερίδες συντροφεύουν τις ημέρες αλλά και τις δροσερές βραδιές όσων τυχερών βρεθούν εκεί.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...