_______________

" In all things of Nature, there is something of the marvelous" (Aristotle -Parts of Animals, I.645A16)

" Nature ......loves simplicity and unity" ( J. Kepler -Apologia)


****** Για το Περιβάλλον, τη Βιώσιμη Προοπτική και ......άλλα Σημαντικά!

(http://sites.google.com/site/perivalloncom/
http://www.perivallon.com, http://envifriends2.blogspot.com, http://envifriends.blogspot.com)
_______________

* ΦΥΣΗ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ----- * ΑΝΘΡΩΠΟΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΑ -

- Ο ΚΑΙΡΟΣ -

- Τουλίπα ( Λαλάς ή Λαλές) - ευγένεια, οικονομική κατάρρευση, έρωτες, πόλεμοι, περιουσίες, εγκλήματα, αριστοκρατία

Η τουλίπα, ήταν το έμβλημα του Βυζαντίου και της Κωνσταντινούπολης, αλλά είναι και το εθνικό λουλούδι στο Ιράν και στην Τουρκία και χαρακτηριστικό γνώρισμα των μοτίβων στην λαϊκή τους τέχνη. Έχει προέλευση από τα βάθη της Ανατολής  ίνα, Μογγολία, Αζερμπαϊτζάν, Αρμενία, Καζακστάν) ή και από την Ελλάδα, αλλά εξαπλώθηκε ταχύτατα σε όλες τις χώρες της Μεσογείου. Οι Ολλανδοί τη γνώρισαν το 1593, όταν την εισήγαγε εκεί ο βοτανολόγος C. Clusius, μέσω του πρέσβη De Busbecq που ήταν στην αυλή του Σουλτάνου της Οθωμανικής αυτοκρατορίας Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπή. Το όνομα τουλίπα πιθανότατα κατάγεται από το ‘’toliban’’, δηλαδή «το τουρμπάνι», το κάλυμμα του κεφαλιού που φορούσαν οι άνθρωποι στην Ασία και το οποίο μοιάζει με τουλίπα. Η τουλίπα συμβολίζει την ευγένεια, καλοσύνη, συμπόνια. τέλεια αγάπη, τύχη. Προσφέροντας μια κόκκινη τουλίπα δηλώνουμε αγάπη, ενώ με τη κίτρινη δηλώνουμε την ανείπωτη αγάπη. Οι τουλίπες είναι χρώματα, εικόνες, σύμβολα μιας γλώσσας γεμάτης ποίηση και μας φέρνουν στο νου την αστείρευτη ενέργεια της φύσης, τις πολυποίκιλες αποχρώσεις στα βουνά, τα λαγκάδια, στις καλλιεργούμενες εκτάσεις. Ωστόσο, οι τουλίπες δεν είναι αυτοφυή φυτά της Ολλανδίας. Ο όρος "ολλανδικές τουλίπες" χρησιμοποιείται συχνά για τις καλλιεργούμενες μορφές της.
Γεγονός είναι ότι στην Ελλάδα φυτρώνουν τουλάχιστον 11 αυτοφυή είδη τουλίπας, από τα 100 περίπου αυτοφυή είδη που υπάρχουν σε ολόκληρο τον κόσμο. Ενδιαφέρον έχει ότι, 5 είδη συναντάμε στην Κρήτη (Τulipa cretica, T. saxatilis, T. bakeri, T. doerfleri και T.goulimyi), 3 είδη στην Πάρνηθα (Τ. orphanides, T. undulatifolia ή T.boeotica,και T. sylvestris sub. australis), 4 είδη στη Χίο ( T. praecox, T. agenensis, T.  clusiana, και T. undulatifolia), ενώ υπάρχουν μερικές από αυτές τις αυτοφυείς τουλίπες και σε άλλες περιοχές στη χώρα μας. Τα χαρακτηριστικά των πιο πάνω  ειδών Τουλίπας στην Ελλάδα έχουν ως εξής:
-Τουλίπες της Χίου. Στην Χίο βρίσκονται τέσσερα είδη τουλίπας, τα τρία από τα οποία φύονται αποκλειστικά στην Χίο (T. praecox, T. agenensis, T.  clusiana). Οι ντόπιοι τις ονομάζουν Λαλάδες. Ειδικότερα, η T. praecox έχει χαρακτηριστικό ότι έχει έντονο κόκκινο χρώμα. Η εσωτερική πλευρά του λουλουδιού καλύπτεται από ένα παχύ τριχωτό στρώμα το οποίο του εξασφαλίζει επιπλέον προστασία από το κρύο. Γι΄ αυτό και ονομάζονται «μαλλιαρές Τουλίπες». Το ύψος τους φτάνει τα 70 εκατοστά. H T. agenensis έχει άνθη κόκκινα και στο εσωτερικό των πετάλων τους έχουν μαύρα στίγματα και κίτρινες ραβδώσεις. H T. clusiana: είναι μια ....(για ολόκληρο το κείμενο πατήστε κλικ ΕΔΩ)
πανέμορφη ποικιλία τουλίπας. Χαρακτηριστικό της είναι τα λευκά άνθη και οι εσωτερικές ραβδώσεις πορφυρού χρώματος. Το ύψος της φτάνει τα 60 εκατοστά και σπάνια συναντώνται περισσότερες από τρεις τουλίπες μαζί. Πρόκειται για ένα σπάνιο είδος που κινδυνεύει να εξαφανιστεί.
-Τουλίπα η κυματόφυλλη (Tulipa undulatifolia) ή το συνώνυμο Τουλίπα η βοιωτική (Tulipa boeotica). Θεωρείται η πιο ωραία από τις Ελληνικές τουλίπες, αλλά είναι σπάνιο είδος που κινδυνεύει να εξαφανιστεί.. Τα άνθη της έχουν σχήμα κουδουνιού με βαθύ πορφυρό χρώμα εσωτερικά και μία στενή ζώνη χρυσοκίτρινου χρώματος. Η πανέμορφη πορτοκαλοκόκκινη τουλίπα με τα χαρακτηριστικά κυματιστά άκρα φτάνει σε ύψος τα 30 εκατοστά. Βρίσκεται και σε περιοχές της Πελοποννήσου, στην κεντρική Ελλάδα (ανάμεσα σε άλλα καλλιεργούμενα φυτά) και στην Αττική (όρος Πάρνηθα).
-Τουλίπα η πρώιμη ή νότια (Tulipa australis). Έχει στενά φύλλα και χρυσοκίτρινα εσωτερικά άνθη, κόκκινα εξωτερικά. Ανθίζει κατά τους μήνες Απρίλιο-Ιούνιο σε ορεινές και ημιορεινές περιοχές.
-Τουλίπα της Κρήτης (Tulipa cretica). Φυτρώνει ανάμεσα σε φρύγανα, σε πετρώδεις περιοχές, πλαγιές χωρίς δενδροκάλυψη, μικρούς λόφους και οροπέδια από το επίπεδο της θάλασσας μέχρι τα 2.000 μ.  Το φυτό φτάνει σε ύψος τα 15 εκατοστά, είναι συνήθως πολύ μικρά και ζει αρκετά χρόνια. Έχει 2-3 λεία φύλλα επίπεδα. Κάθε τουλίπα φέρει ένα ως δύο άνθη, λευκά ή ανοιχτορόδινα, με φάρυγγα και κίτρινους ανθήρες. Τα άνθη έχουν ένα μικρό κίτρινο μπάλωμα στην εσωτερική βάση των πετάλων. Τα τρία εξωτερικά πέταλα έχουν ρόδινες, πορφυρές και πράσινες αποχρώσεις. Μπορούμε να βρούμε ανθισμένη αυτή την τουλίπα από το Φεβρουάριο μέχρι και τον Μάιο, ανάλογα με το υψόμετρο. Βρίσκεται σε όλες τις περιοχές της Κρήτης, κυρίως σε βουνά, αλλά και σε χαμηλότερα ημιορεινά.
-Τουλίπα η κόκκινη της Κρήτης (Τ. doerfleri). Αυτή η τουλίπα είναι ένα αρχαιοφυτικό αγριόχορτο που δεν αναπαράγεται με σπόρους, αλλά με βολβούς. Είναι κατακόκκινη και φυτρώνει σε καλλιεργήσιμες εκτάσεις στον κάμπο της Γιους στο Ρέθυμνο, στην Κρήτη, ενώ απαντάται σε μικρούς πληθυσμούς και σε άλλες περιοχές τριγύρω, σε υψόμετρο 400-750 μ. Στις καλές χρονιές, ολόκληρα λιβάδια βάφονται κόκκινα από τις τουλίπες στα μέσα του Απρίλη. Τα πέταλα του ενδημικού αυτού είδους έχουν στη βάση τους ένα μαύρο μπάλωμα, με μια κίτρινη λωρίδα να διαχωρίζει το κόκκινο και το μαύρο τμήμα του άνθους.
-Τουλίπα του Γουλιμή (Τ.goulimyi). Το άνθος της έχει κατακόκκινη απόχρωση. Αναπτύσσεται σε ασβεστολιθικά εδάφη ανάμεσα στα φρύγανα κοντά στη θάλασσα, ιδιαίτερα σε περιοχές με διάσπαρτα σημεία γυμνού χώματος, αλλά και στις άκρες διαφορετικών –οικολογικά και γεωμορφολογικά– μεταξύ τους περιοχών. Μοιάζει αρκετά με την Τ. doerfleri, αλλά τα φύλλα της είναι κυματοειδή, σχηματίζει καρπούς και ο βολβός της έχει τρίχες. Εμφανίζεται στη δυτικότερη περιοχή της Κρήτης, στη νότια Πελοπόννησο, στα Κύθηρα (ονομάζεται κν., καστανιόλα ) και στα Αντικύθηρα. Θεωρείται ως απειλούμενη με εξαφάνιση είδος (ελληνικό Red Data Book).
-Τουλίπα η βραχοφυής (Τ. saxatilis). Είναι ένα σπάνιο είδος τουλίπας που φύεται στην Κρήτη, στη Κάρπαθο, στη Ρόδο και στην Νότια Τουρκία. Απαντάται σε ασβεστολιθικά εδάφη, συνήθως σε όχθες ρεμάτων, πεδιάδες και βραχώδεις πλαγιές. Αλλά, κυρίως σε χωράφια που καλλιεργούνται, βρίσκονται σε αγρανάπαυση ή έχουν εγκαταλειφθεί. Οι ήπιες ανθρώπινες παρεμβάσεις, όπως η επιφανειακή άροση του εδάφους, συμβάλλουν στην εξάπλωση του φυτού, ενώ η εγκατάλειψη των χωραφιών για μεγάλα χρονικά διαστήματα αποτελεί λόγο εξαφάνισής του. Τα φύλλα της έχουν έντονο πράσινο χρώμα και κιτρινωπό χρωματισμό στη βάση τους, τα λουλούδια είναι ρόδινα-ιώδη ή λιλά με κιτρινωπό χρωματισμό στο εσωτερικό των πετάλων και ανθίζουν από τον Μάρτιο μέχρι τον Μάιο. Το είδος βρίσκεται διάσπαρτο σε όλη την Κρήτη και την Κάρπαθο, τη Ρόδο, αλλά και στη νοτιοδυτική Τουρκία.
-Τουλίπα η βραχώδη του Μπαίϊκερ (Τ. bakeri). Είναι ενδημικό της Κρήτης και απαντάται, εκτός από το οροπέδιο του Ομαλού, και σε άλλα μέρη. Παλαιότερα θεωρούνταν συνώνυμο με τη T. saxatilis. Πρόσφατα διαχωρίστηκε από αυτή, καθώς είναι σχεδόν πανομοιότυπη σε απόχρωση και μέγεθος. Η Tulipa saxatilis διαφέρει από τη Tulipa bakeri στον αριθμό χρωμοσωμάτων και στο χρώμα των ανθήρων της, που είναι καστανόμαυροι. Επίσης, η Τ. saxatilis αναπτύσσεται σε υψόμετρα από 0-900 μ., ενώ η Τ. baker βρίσκεται σε μεγαλύτερα υψόμετρα (700-2200m). Η βραχώδης τουλίπα έχει σκούρα ροζ άνθη που στο κέντρο έχουν κίτρινο δίσκο και δεν ανήκουν σε καμιά κατηγορία. Ανθίζει τον Μάρτιο και τον Απρίλιο. Πρόκειται για πολυετές φυτό με επιμήκη, αυλακωτά και λογχοειδή φύλλα, τα οποία είναι συγκεντρωμένα στη βάση του φυτού. Τα πέταλά του έχουν μήκος 4-5 εκ., είναι κίτρινα στη βάση, λευκά στο κέντρο και ρόδινα στα άκρα. Όποιος βρεθεί στο οροπέδιο του Ομαλού την εποχή που ανθίζουν οι πανέμορφες αυτές τουλίπες μένει έκθαμβος από το υπερθέαμα. Χωράφια ολόκληρα βαμμένα μοβ, κάτω από τις χιονισμένες κορυφές των Λευκών Ορέων, σηματοδοτούν την έλευση της άνοιξης στα ορεινά των Χανίων.
-Τουλίπα η δασική υποείδος του νότου (Tulipa sylvestris subsp. australis) έχει ευρεία εξάπλωση στα Βαλκάνια. Στην Πάρνηθα τη βρίσκουμε σε αρκετές πετρώδεις θέσεις και βραχώδη μέρη. Έχει ύψος μέχρι 45 εκατοστά και 1-2 κίτρινα άνθη.

Πολλοί Ελληνικοί, αλλά και Περσικοί μύθοι πλάθουν την ιστορία της γέννησης της τουλίπας. Κατά την ελληνική μυθολογία, η Γαία για να ευλογήσει το γάμο του Δία με την Ήρα, πρόσταξε να φυτέψουν κόκκινες τουλίπες στον κήπο των Εσπερίδων. Κατά την περσική μυθολογία, λέγεται, ότι στα βάθη της Ανατολής ήταν κάποτε ένας Πέρσης πρίγκιπας που ονομαζόταν Φαράχ. Αυτός, ήταν πολύ ερωτευμένος με την Σχιρίν. Όταν η αγαπημένη του σκοτώθηκε, ο Φαράχ αυτοκτόνησε πέφτοντας με το άλογό του σε έναν γκρεμό. Το αίμα του πότισε το έδαφος και κάθε σταλαγματιά του έγινε και μια τουλίπα. Από τότε οι τουλίπες θεωρούνται σύμβολο της απόλυτης αγάπης. Εξάλλου, στις ‘’Xίλιες και μια νύχτες’’ ο σουλτάνος χρησιμοποιούσε μια τουλίπα για να φανερώσει ποια από τις κυρίες του χαρεμιού θα μοιραζόταν το κρεβάτι του, αφήνοντάς την να πέσει, μπροστά στην εκάστοτε εκλεκτή του. Αλλά και οι έγκλειστες οδαλίσκες, εννοούσαν την αγάπη  προς τους αγαπημένους που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν, όταν μέσα από τα κάγκελα του χαρεμιού, πετούσαν προς τα έξω τουλίπες.
Οι αυτοφυείς τουλίπες φυτρώνουν σε βραχώδεις περιοχές, ορεινές και ημιορεινές, εκεί όπου αναπτύσσονται και άλλα ποώδη φυτά. Ορισμένα είδη τουλίπας έχουν σχέση με καλλιεργούμενες περιοχές, ιδιαίτερα αυτές όπου φύονται και σιτηρά, ενώ όπου  φυτεύονται πατάτες ή ντομάτες αυτές εξαφανίζονται. Υπάρχουν 100 περίπου αυτοφυή είδη τουλίπας σε ολόκληρο τον κόσμο που είναι όλα πολυετή ποώδη φυτά των περιοχών της Ευρώπης και της δυτικής και κεντρικής Ασίας. Η τουλίπα καλλιεργείται συστηματικά κυρίως στη βόρεια και δυτική Ευρώπη όπου έφτασε στις αρχές του 16ου αιώνα και αναπτύχθηκαν πάμπολλες ποικιλίες. Η εισαγωγή ορισμένων μορφών τουλίπας στην Ολλανδία κατά το 17ο αιώνα, οδήγησε σε πραγματική μανία και επανάσταση, καθώς πληρώνονταν μεγάλα χρηματικά ποσά από καλλιεργητές-συλλέκτες για κάποιο βολβό στην αναζήτηση σπανίων χρωμάτων και σχημάτων.
Παρά το γεγονός ότι οι τουλίπες συχνά συνδέονται με τις Κάτω Χώρες, η εμπορική καλλιέργεια των λουλουδιών τους ξεκίνησαν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Με την τουλίπα, ήταν παθιασμένοι οι Βυζαντινοί, οι Οθωμανοί και πολύ αργότερα οι Ολλανδοί. Συμβόλιζε την ευγένεια και τα προνόμια της αριστοκρατίας. Εξάλλου, η ευγένεια αυτού του λουλουδιού, χαρακτήριζε την ευγένεια της Κωνσταντινούπολης. Συναντάμε την τουλίπα, ως μοτίβο,  ακόμη και στη διακόσμηση των αρχιγραμμάτων της Βίβλου του 12ου αιώνα. Οι ‘’αιώνες της τουλίπας’’ (Lale Devri) της Οθωμανικής αυτοκρατορίας τοποθετούνται στις αρχές του 18ου αιώνα (1718-1730) και είναι συνδεμένη με την Οθωμανική αστική τάξη. Στη σημερινή Τουρκία, ο Δήμος της Κωνσταντινούπολης φυτεύει σε όλα τα προάστια και το κέντρο της πόλης, αρκετές χιλιάδες τουλίπες κάθε χρόνο.
Η τουλίπα καλλιεργείται συστηματικά κυρίως στη βόρεια και δυτική Ευρώπη όπου έφτασε στις αρχές του 16ου αιώνα και αναπτύχθηκαν πάμπολλες ποικιλίες. Ένας αριθμός ειδών και πολλές υβριδικές ποικιλίες καλλιεργούνται σε κήπους, προέρχονται κυρίως από την άγρια Tulipa gesneriana. Η εισαγωγή ορισμένων μορφών τουλίπας στην Ολλανδία κατά το 17ο αιώνα, οδήγησε σε πραγματική μανία και επανάσταση, καθώς πληρώνονταν μεγάλα χρηματικά ποσά από καλλιεργητές-συλλέκτες για κάποιο βολβό στην αναζήτηση σπανίων χρωμάτων και σχημάτων.. Λέγεται ότι τον 17ο αιώνα, μια σπάνια τουλίπα μαύρου χρώματος, ‘’Αιώνιος Αύγουστος’’, κόστιζε όσο ένα σπίτι στο κέντρο του Άμστερνταμ. Στις 3 Φεβρουαρίου του 1637 το χρηματιστήριο της τουλίπας την Ολλανδία, από πολύ παλιά υπήρχε το χρηματιστήριο των λουλουδιών- κατέρρευσε σε μια μέρα. Η ολλανδική κυβέρνηση προσπάθησε ανεπιτυχώς να θέσει εκτός νόμου το εμπόριο αυτό, καθώς όλα ήταν σχετικά με την προσφορά και τη ζήτηση.. Αλλά το τέλος του παιχνιδιού της ‘’Tulipmania’’ ήρθε γρήγορα: Η υπερπροσφορά οδήγησε σε χαμηλότερες τιμές και η αγορά της τουλίπας συνετρίβει. Έμποροι χρεοκόπησαν και πολλοί άνθρωποι έχασαν τις αποταμιεύσεις τους. Τότε όλοι θυμήθηκαν πως σε όλη αυτή τη ‘’φούσκα’’ της τουλίπας, δεν υπήρχαν ……..καθόλου τουλίπες. Και τούτο γιατί πολλοί άνθρωποι επένδυαν σε ‘’futures’’ τουλίπας, χρηματοδοτώντας τη σπορά της, αλλά και συναλλαγές ως προς τα δικαιώματα που θα είχαν στον καρπό της, προσδοκώντας κέρδη.
Οι τουλίπες είναι βολβόριζα φυτά, με βολβό ωοειδή που καλύπτεται από διάφορες μεμβρανοειδείς χιτώνες καστανού χρώματος. Ο πολλαπλασιασμός τους γίνεται με βολβούς που δημιουργούν τα υπόγεια ριζώματά τους, είτε με σπέρματα που βρίσκονται σε καρπό  κάψα τριγωνικού σχήματος. Οι βολβοί τουλίπας συνήθως φυτεύονται γύρω από τα τέλη του καλοκαιριού και το φθινόπωρο, σε καλά στραγγιζόμενα εδάφη, συνήθως σε βάθος 10-20 εκατοστόμετρα ή και βαθύτερα σε περιοχές με ξηρά καλοκαίρια και που δεν έχουν πολύ δροσερές συνθήκες. Τα φύλλα της τουλίπας είναι μακριά και σαρκώδη, αυλακωτά με σχήμα λογχοειδές ή ωοειδές. Από το κέντρο των φύλλων βγαίνει ένας μακρύς βλαστός που μπορεί να φτάσει σε ύψος μέχρι και τα 70 εκατοστά και φέρει στην κορυφή του ένα μόνο μεγάλο άνθος, σχήματος κυπέλλου, μονόχρωμο σε ποικίλους χρωματισμούς. Τα κύρια χρώματα των ανθέων της τουλίπας είναι το κίτρινο και το κόκκινο, αλλά βρίσκουμε και λευκά, πορφυρά και ροζ άνθη.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...