_______________

" In all things of Nature, there is something of the marvelous" (Aristotle -Parts of Animals, I.645A16)

" Nature ......loves simplicity and unity" ( J. Kepler -Apologia)


****** Για το Περιβάλλον, τη Βιώσιμη Προοπτική και ......άλλα Σημαντικά!

(http://sites.google.com/site/perivalloncom/
http://www.perivallon.com, http://envifriends2.blogspot.com, http://envifriends.blogspot.com)
_______________

* ΦΥΣΗ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ----- * ΑΝΘΡΩΠΟΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΑ -

- Ο ΚΑΙΡΟΣ -

- Ερύγγιο και Γαλανάγκαθο (φυτά της παραλίας -2/4)


Το Αγκάθι της θαλασσας
Το Ερύγγιον ή Αγκάθι της θάλασσας  ή Αγκαθιά ή Παπαδίτσα ή Πουρνάρι της παραλίας (λατ. Erygnium maritimum, αγγλ., Sea Holly) απαντάται ως αυτοφυές σε αμμώδεις παραλίες, αμμοθίνες, αλλά και περιστασιακά σε παραλίες με βότσαλα, στις ακτές στην Ελλάδα και στις άλλες παραμεσογειακές χώρες. Επίσης, συναντάται στη Βρετανία, Σκανδιναβία, Βαλτική και Μαύρη Θάλασσα.



Το Γαλαζάγκαθο ή Ερύγγιο το κρητικό




Το φυτό αυτό ήταν γνωστό στους αρχαίους με το όνομα ’’Ηρύγγιο’’. Προέρχεται πιθανόν από τη λέξη ‘’ερυγή’’ που σημαίνει ρέψιμο, δηλαδή εκπομπή αερίων του στομάχου από το στόμα. Ο Θεόφραστος από την Ερεσό της Λέσβου (372-287 π.Χ., πατέρας της βοτανικής), που το αναφέρει ως Ηρύγγιο, μας πληροφορεί ότι το φυτό αυτό είναι ωφέλιμο σε πρηξίματα. Επίσης, ότι οι  νεαροί ανθοφόροι βλαστοί του τρώγονται, όπως μέχρι και σήμερα. Αυτοί, αφού αποφλοιωθούν, βράζονται και σερβίρονται με ελαιόλαδο, ξύδι και σκόρδο ή μαγειρεύονται με αυγά ή αρνί. Η ρίζα όταν ψηθεί έχει γεύση σαν κάστανο. Ο Διοσκουρίδης, από την Κιλικία  (40-90 μ.Χ., θεμελιωτής της φαρμακολογίας), συνιστούσαν τη ρίζα του Ηρύγγιου ως φάρμακο για την αποβολή των αερίων του πεπτικού συστήματος, αλλά και ότι αυτό το φυτό όταν είναι νεαρό είναι τρυφερό και λαχανεύεται.  Εξάλλου, ο Πλίνιος ο πρεσβύτερος (23-79 μ.Χ., ρωμαίος συγγραφέας της φυσικής ιστορίας) αναφέρει ότι οι αρχαίοι Έλληνες έτρωγαν ωμά ή βραστά τόσο τα στελέχη του φυτού όσο και τις ρίζες του....(για περισσότερα)
Το Ερύγγιο, είναι φρύγανο, δικοτυλήδονο,  που φτάνει σε ύψος 0.20-0.30 μ., περίπου. Φέρει δύσκαμπτα αγκαθωτά φύλλα ασημοπράσινης ή κυανοπράσινης απόχρωσης γιαυτό και αποκαλείται και κοινώς ως γαλανόχορτο. Αυτό το όμορφο και ελκυστικό φυτό, σχηματίζει μικρές ή μεγαλύτερες συστάδες, Τα μικρά μωβ μπλε λουλούδια του  εμφανίζονται σε πυκνά κεφάλια, έχουν ακανθωτό περίβλημα και ο δίσκος τους έχει λέπια (βράκτια φύλλα). Ο καρπός του είναι σκεπασμένος με μεμβράνη με λέπια. Ανθίζει από τον Ιούνιο μέχρι το Σεπτέμβριο. Εξαπλώνονται κυρίως στις εύκρατες περιοχές, ενώ αρκετά είδη του γένους Erygnium βρίσκονται στα βουνά των τροπικών και εύκρατων περιοχών, αλλά και  καλλιεργούνται ως λαχανικά, αρτυματικά ή φαρμακευτικά φυτά. Χαρακτηριστικό γνώρισμα της οικογένειας αυτής είναι η παρουσία αιθέριων ελαίων σε πολλά φυτά της.
Γενικά, όλα τα Ερύγγια φέρουν διάφορες ξηροφυτικές προσαρμογές xeromorphic ώστε να επιβιώσουν στις δυσμενείς συνθήκες των οικοτόπων τους Έτσι , για τον περιορισμό της απώλειας νερού, περιλαμβάνονται τα δερματώδη, παχιά και με κέρινη επένδυση φύλλα τους, ενώ τα αγκαθωτά φύλλα του αποτρέπουν στα ζώα να το  βόσκουν. Το ριζικό σύστημα είναι σε θέση να αναπτύσσονται κάτω από ένα μέτρο ή περισσότερο μέσα στην άμμο ή το αμμώδες έδαφος. Η επιδερμίδα του επίσης προστατεύει το φυτό από τη διαβρωτική ενέργεια των δυνατών ανέμων, που στην παραλία με την άμμο ενεργεί ως αμμοβολή για κάθε επιφάνεια.  Όπως και κάποια άλλα ψαμμόφυτα (psammophytes) της παραλίας, είναι σε θέση να μεγαλώσουν μέσα από αφράτη άμμο.
Το Erygnium maritimum, για θεραπευτικούς σκοπούς χρησιμοποιούμε τη ρίζα και το ανθισμένο φυτό. Συλλέγεται την εποχή της ανθοφορίας του. Στην πρακτική ιατρική έχει διουρητικές ιδιότητες, χωρίς όμως να προκαλεί έντονη αποβολή υγρών από τον οργανισμό. Χρησιμοποιείται περισσότερο για τους νεφρόλιθους και την άμμο στα νεφρά (ψαμμίαση), ιδιαίτερα όταν υπάρχει περιορισμός της ροής των ούρων. Καταπραΰνει τον κολικό που οφείλεται σε προβλήματα του ουροποιητικού και μειώνει την αιμορραγία. Βοηθά σε περιπτώσεις κυστίτιδας, ουριθρίτιδας και διόγκωσης και φλεγμονής του προστάτη αδένα. Από τη ρίζα του φυτού παρασκευάζεται αφέψημα. Για αυτό, ρίχνουμε 1-2 κουταλιές του τσαγιού κομμάτια της ρίζα του σε ένα φλιτζάνι νερό και το σιγοβράζουμε σκεπασμένο για 10 λεπτά. Πίνουμε αυτό το ρόφημα τρεις φορές την ημέρα. Υπό μορφή βάμματος, παίρνουμε 1-2 ml,  τρεις φορές την ημέρα. Μερικά από τα είδη του φυτού προκαλούν τοξικές αντιδράσεις και έτσι χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή ώστε να μην ξεπερνιέται η συνιστώμενη δόση του βοτάνου.
Το γένος Erygnium έχει πάνω από διακόσια είδη στις εύκρατες και στις θερμές περιοχές, συμπεριλαμβανομένων μονοετών, διετών ή και μακρόβιων πολυετών φυτών. Τα κυριότερα είδη του που βρίσκονται στη χώρα μας είναι τα εξής επτά: 1.Ερύγγιο το παράλιο (Erygnium maritimum). 2. Ερύγγιο το αλπικό (Eryngium alpinum). Τα αγκάθια του είναι μόλις αισθητά και καλλιεργείται στους κήπους ως καλλωπιστικό. 3. Ερύγγιο το πεδινό (Eryngium campestis). Είναι γνωστό και ως αγκαθιά, μοσχάγκαθο, της αγάπης το βοτάνι, ηρύγγιον το πεδινό, μοσκαγκαθιά, παπαδίτσα, σκανθοχόρτι, σταυραγκάθι, φειδάγκαθο. Αποτελούσε τη βάση των αφροδισιακών παρασκευασμάτων στην αρχαία Κόρινθο. Όταν ο βλαστός αποξηραίνεται, ο άνεμος ξεριζώνει εύκολα το φυτό και το κυλά στο χώμα, εξ ου και το γαλλικό του όνομα ‘’κυλιόμενο αγκάθι’’. 4. Ερύγγιο το αγαβόφυλλο (Eryngium agavifolium), 5. Ερύγγιο το αμέθυστο (Eryngium amethystinum). 6. Ερύγγιο το τριμερές (Eryngium tripartitum). 7. Ερύγγιο το κρητικό (Eryngium creticum) γνωστό και με το όνομα Σφαλάγκαθο ή  Μοσχάγκαθο ή  Γαλαζούλα ή Γαλαζάγκαθο.
Το κρητικό Ερύγγιο, προέρχονται από τη νοτιοανατολική Ευρώπη, Δυτική Ασία και την Αίγυπτο. Συναντάται στα Βαλκάνια και το Αιγαίο. Μπορεί να φτάσει σε ύψος τα 0,6 μ. και πλάτος μέχρι λίγα μέτρα. Το καλύτερο ενδιαίτημά του είναι άγονες και  βραχώδεις περιοχές, συνήθως σε ξηρά εδάφη. Τα φύλλα του είναι δερματώδη, αρκετά λεπτότερα από άλλα ερύγγια. Τα άνθη είναι ερμαφρόδιτα (έχουν και αρσενικά και θηλυκά όργανα) και γονιμοποιούνται από μέλισσες, μύγες και σκαθάρια. Το γαλάζιο αγκάθι ή γαλαζούλα δίνει ωραίο σε γεύση νέκταρ και γύρη αλλά και διάφανο μέλι. Την ίδια χρονιά που φυτεύτηκε θα ανθίσει αφειδώς. Τα λουλούδια του φέρονται πάνω σε ένα πολύ πυκνό κουβάρι βλαστών. Οι κρητικοί το μαζεύουν για τους τρυφερούς βλαστούς του μαζί με άλλα χόρτα και τα λαχανεύουν. Επίσης, μπορεί να φυτευτεί και στον κήπο μας, αλλά απαιτεί καλά στραγγιζόμενο χώμα και ηλιόλουστη θέση. Προτιμά ένα ελαφρύ αμμώδες έδαφος, αλλά ανέχεται τους περισσότερους τύπους εδάφους, συμπεριλαμβανομένων και των φτωχών σε ασβέστιο χαλίκια.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...