_______________

" In all things of Nature, there is something of the marvelous" (Aristotle -Parts of Animals, I.645A16)

" Nature ......loves simplicity and unity" ( J. Kepler -Apologia)


****** Για το Περιβάλλον, τη Βιώσιμη Προοπτική και ......άλλα Σημαντικά!

(http://sites.google.com/site/perivalloncom/
http://www.perivallon.com, http://envifriends2.blogspot.com, http://envifriends.blogspot.com)
_______________

* ΦΥΣΗ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ----- * ΑΝΘΡΩΠΟΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΑ -

- Ο ΚΑΙΡΟΣ -

- Καλά Κρασιά ! (Αμπέλι, Σταφύλια, Τρυγητός)

‘’……..Σκάβω και χαίρουμαι όλον τον κύκλο του σταφυλιού, τραγουδώ μέσα στη δίψα και στο μόχτο μου, μεθυσμένος από το μελλούμενο κρασί. Κρατώ το γιομάτο ποτήρι και ξαναζώ το μόχτο του παππού και του προπάππου. Κι ο ιδρώτας της δουλειάς τρέχει κρουνός στο αψηλό καταμέθυστο κρανίο...’’ (-από Ασκητική, Νίκος Καζαντζάκης ).
‘’Αγάλι αγάλι φύτευε ο φρόνιμος τ’ αμπέλι, κι αγάλι αγάλι γίνεται η αγουρίδα μέλι ‘’ (ελληνική παροιμία).
Το αμπέλι, το σταφύλι, το κρασί και τα παράγωγά τους αποτελούν αποστάγματα γνώσης και εμπειρίας αιώνων, καθώς ήταν γνωστά από την παλαιολιθική εποχή. Το αμπέλι καλλιεργείται κυρίως για τον καρπό του το σταφύλι, το ζυμωμένο χυμό του το κρασί, αλλά και για τα φύλλα του που χρησιμοποιούνται στη μαγειρική. Τα σταφύλια μπορούν να καταναλωθούν ωμά, ως ξηρές σταφίδες και ως γλυκό του κουταλιού, να χρησιμοποιηθούν για την παρασκευή κρασιού, οινοπνευματωδών ποτών (π.χ. τσίπουρο, ρακή, τσικουδιά) και οινοπνεύματος.
Η άγρια ποικιλία του Αμπελιού, η εμφάνισή της χρονολογείται πριν από 130-200 εκατομμύρια χρόνια ( Νεολιθική περίοδος), είναι ενδημική στην περιοχή της Μεσογείου, της κεντρικής Ευρώπης, στη νοτιοδυτική Ασία και βορειοδυτική Αφρική. Κατά την εποχή των τότε παγετώνων εγκλιματίστηκε στις παραμεσόγειες περιοχές και στις περιοχές της Κασπίας θάλασσας. Η σχέση του αμπελιού με τον άνθρωπο (καλλιέργεια, κρασί κλπ) ξεκινάει περίπου 3500-3000 π.Χ., στη νοτιοδυτική Ασία, νότιο Καύκασο (Αρμενία, Γεωργία), ή τη δυτική ακτή του Εύξεινου Πόντου (Βουλγαρία). Επίσης σε αρχαίες επιγραφές γίνονται αναφορές στην άμπελο, ενώ παραστάσεις σε τοίχους απεικονίζουν ανθρώπους να καλλιεργούν αμπέλια και να μαζεύουν σταφύλια. Αρχαίες επιγραφές ηλικίας του 1450 π.χ.( Γραμμική Γραφής Ά), καταγράφουν ποσότητες κρασιού της Κρήτης , μαθαίνουμε ότι τα αμπέλια ήταν δοσμένα ‘’δώρο εκλεκτό’’ , κατ ευθείαν από τον γιό του Δία και της Σεμέλης στον Βασιλιά Μίνωα, και ότι το κρητικό κρασί γινόταν σύμφωνα με την συνταγή που, καθώς θέλει η παράδοση, έδωσε ο Απόλλων στον ίδιο το βασιλιά Μίνωα.
Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, ο Στάφυλος, γιός του Διονύσου ήταν βοσκός του βασιλεία της Αιτωλίας Οινέα. Καθώς έβοσκε τις κατσίκες του, παρατήρησε ότι μια από αυτές τρώγοντας συνέχεια ένα συγκεκριμένο καρπό πάχαινε περισσότερο από τις άλλες. Μάζεψε τότε αρκετούς καρπούς και τους πρόσφερε στον βασιλιά. Εκείνος παρασκεύασε ένα χυμό .......για περισσότερα
τον οποίο ονόμασε "οίνο", και στον καρπό έδωσε το όνομα του βοσκού του (σταφύλι). Ο Όμηρος αναφέρεται στο αμπέλι και στο κρασί με τις ονομασίες ‘’Οίνη, Οινόη, Οινιάδα’’ και άλλα. Εκθειάζει τις αρετές του, αλλά συγχρόνως στηλιτεύει και την κατάχρησή του. Στα συμπόσια των αρχαίων Ελλήνων δεσπόζει η κατανάλωση σταφυλιού και κρασιού τόσο στην Οδύσσεια, όσο και στην Iλιάδα.
Στην Ελλάδα, η πρώτη καλλιέργεια αμπελιού αναφέρεται στην Κρήτη, ή στη Θράκη και χρονολογείται γύρω στο 1.000 π.Χ. Στη συνέχεια οι Έλληνες και οι Φοίνικες μετέφεραν αμπέλια στη Σικελία, όπου αυτή έγινε κέντρο παραγωγής σταφυλιών. Αργότερα διέδωσαν την καλλιέργεια του αμπελιού στη Γαλλία και την περίοδο της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας το αμπέλι φτάνει στη Βρετανία, ενώ οι Άραβες προωθούν την καλλιέργειά του στην Ισπανία και Πορτογαλία. Το αμπέλι ήταν γνωστό σε όλη σχεδόν την Ευρώπη το 17ο αιώνα. Στην συνέχεια μεταφέρθηκαν Ευρωπαϊκά αμπέλια στην Αμερική. Όμως, αυτά καταστράφηκαν από μια μεγάλη επιδημία τη φυλλοξήρα. Η λύση δόθηκε με τον εμβολιασμό άγριων αμερικάνικων αμπελιών και τη δημιουργία ανθεκτικών υβριδίων.
Κατά την ελληνική μυθολογία, το κλήμα ανακαλύφθηκε από το θεό Διόνυσο. Πολλοί μύθοι αναφέρονται στις σχέσεις του φυτού αυτού με το θεό του κρασιού. Ο Παυσανίας, αναφέρει ότι στο Ναύπλιο είδε μια βραχογραφία με ένα γάιδαρο και του είπαν οι ντόπιοι ότι ‘’έτσι τιμούσαν αυτό το ζώο, καθώς όπως ήταν δεμένο σε ένα αμπέλι, άρχισε να τρώει μερικά κλαριά του’’. Την επόμενη χρονιά παρατήρησαν ότι το κλήμα αυτό έδωσε πολύ περισσότερα σταφύλια. Έτσι, με αυτή τη διήγηση, ‘’έδειξε ο γάιδαρος στον άνθρωπο, ότι το κλήμα πρέπει να κλαδεύεται κάθε χρόνο για να αποδώσει περισσότερα σταφύλια’’. Το κλάδεμα των αμπελιών είναι απαραίτητο και γίνεται συνήθως το χειμώνα. Υπάρχει και το χλωρό κλάδεμα που γίνεται αργότερα και όταν το κλήμα έχει βλαστήσει, αλλά αυτό έρχεται απλά να συμπληρώσει το χειμωνιάτικο. Το χειμωνιάτικο κλάδεμα γίνεται από το Δεκέμβρη μέχρι το Φλεβάρη, αλλά ο πιο κατάλληλος μήνας είναι ο Γενάρης. Με το κλάδεμα, κόβονται όλα τα κλαδιά και αφήνονται 3-4 κληματόβεργες που φέρουν μάτια. Ανάλογα με την ποικιλία χρειάζεται να παραμείνουν στην κληματόβεργα 2-4 μάτια και οπωσδήποτε ένα τυφλό μάτι. Με τα χλωρά κλαδέματα βελτιώνονται τα χαρακτηριστικά του αμπελιού και επιδιώκονται καλλίτερα καλλιεργητικά αποτελέσματα, η αύξηση της παραγωγής και η βελτίωση της εμφάνισης του κλήματος.
Η πιο σημαντική στιγμή του χρόνου για τη δουλειά των αμπελουργών και των οινοποιών είναι αναμφισβήτητα η ωρίμαση και ο τρύγος του σταφυλιού. Το τσαμπί του σταφυλιού συγκρατείται από το βλαστό του φυτού με το κοτσάνι, ενώ οι ρώγες αποτελούνται από το φλοιό, τη σάρκα και τα κουκούτσια. Κάθε ένα από αυτά τα μέρη έχει διαφορετική χημική σύσταση και η διαδικασία της ωρίμασης το επηρεάζει διαφορετικά και με διαφορετικούς ρυθμούς. Στο φλοιό περιέχονται χρωματικές και αρωματικές ουσίες, καθώς και ταννίνες. Στη σάρκα αποθηκεύεται το νερό, αλλά κυρίως τα σάκχαρα, τα οξέα, τα ανόργανα άλατα και οι βιταμίνες. Τα κουκούτσια είναι πλούσια σε μάλλον ταννίνες και κυρίως σε έλαια. Το κοτσάνι έχει υψηλή περιεκτικότητα σε ταννίνες, οι οποίες είναι συνήθως έντονα στυφές και ξηρές.
Ο χρόνος του τρυγητού έχει μεγάλη σημασία για την ποιότητα των σταφυλιών. Στην Ελλάδα, σε γενικές γραμμές γίνεται τους μήνες Αύγουστο, Σεπτέμβριο ή και Οκτώβριο. Τα σταφύλια που είναι έτοιμα για μάζεμα πρέπει να είναι ώριμα και ο βαθμός ωριμότητας βρίσκεται είτε εμπειρικά με το μάτι, ή με δοκιμή στη γεύση, είτε με χημικές μεθόδους όπως είναι η πυκνομέτρηση (γραδάρισμα), όταν έχουμε να κάνουμε με σταφύλια που προορίζονται για παραγωγή κρασιού. Παραδοσιακά τα τρυγημένα σταφύλια συγκεντρώνονταν σε ειδικά κοφίνια (τρυγοκόφινα). Στην ελληνική ύπαιθρο ο τρύγος, μαζί με το πάτημα των σταφυλιών που τον ακολουθούσε, ήταν μια από τις σημαντικότερες αγροτικές εργασίες και γινόταν αφορμή για γιορτή, συνοδευόμενος από τα ανάλογα έθιμα. Ο τρύγος στο παρελθόν ήταν μια συμμετοχική διαδικασία και αξιοποιούσες το θεσμό της αλληλοβοήθειας. Στις τοπικές αγροτικές κοινωνίες ο τρύγος ήταν συνήθως αργία και για τα σχολεία, ενώ τα παιδιά συμμετείχαν με χαρές και με τραγούδια. Ο χυμός των πατημένων σταφυλιών είναι ο μούστος ή γλεύκος. Ο μούστος μεταφέρεται και αποθηκεύεται συνήθως σε μεγάλα ξύλινα βαρέλια, που έχουν πλυθεί με ειδικά αρωματικά φυτά και έχουν απολυμανθεί ή έχουν ρετσινωθεί. Μέσα εκεί ο μούστος ‘’βράζει’’, ζυμώνεται και γίνεται κρασί. Η πρώτη δοκιμή του γίνεται τη μέρα του αγίου Δημητρίου,26 Οκτωβρίου, ή στις 3 Νοεμβρίου, του αγίου Γεωργίου του Μεθυστή.
Το σταφύλι είναι μία από τις ωφελιμότερες τροφές λόγω της υψηλής θρεπτικής του αξίας. Είναι πλούσια σε βιταμίνη Α, Β και C, ενώ η φλούδα του περιέχει πολύτιμη αντιοξειδωτική ουσία. Ενισχύει τα επίπεδα οιστρογόνων, μάχεται τα μικρόβια, αυξάνει την απορρόφηση ψευδαργύρου, με αποτέλεσμα τη γρηγορότερη επούλωση των πληγών, την καλύτερη γεύση και όσφρηση, πέψη, σεξουαλική ικανότητα, πρόληψη της αρτηριακής υπέρτασης, αναστολή υπερτροφίας του προστάτη. Tο σταφύλι ενισχύει επίσης τα επίπεδα οιστρογόνων, αυξάνει την απορρόφηση ψευδαργύρου, με αποτέλεσμα τη γρηγορότερη επούλωση των πληγών, την καλύτερη γεύση και όσφρηση, πέψη, σεξουαλική ικανότητα, πρόληψη της αρτηριακής υπέρτασης, αναστολή υπερτροφίας του προστάτη. Eπίσης, έχει αντιφλεγμονώδης, αντιαλλεργική, αντιελκωτική και προστατευτική δράση. 1-2 ποτηράκια κόκκινο κρασί κατά τη διάρκεια των γευμάτων έχει προστατευτικό αποτέλεσμα κατά καρδιακών νοσημάτων, ενώ τα βιοφλαβονοειδή προστατεύουν το κυτταρικό DNA από την οξειδωτική καταστροφή. Άτομα που λαμβάνουν βιοφλαβονοειδή συχνά αναφέρουν βελτιωμένη πνευματική διαύγεια.
Το αμπέλι ή κλήμα πολυετές φυτό και αναπτύσσεται γρήγορα. Ο κορμός του έχει πολλές διακλαδώσεις και αρκετά κλαριά και βλαστάρια (κληματόβεργες ή κληματίδες). Τα βασικά χαρακτηριστικά του φυτού είναι οι έλικες στις άκρες των βλαστών, με τη βοήθεια των οποίων μπορεί να αναρριχάται. Οι βλαστοί στην πορεία του χρόνου γίνονται ξυλώδη κλαριά, ενώ ο φλοιός τους βγαίνει σε λουρίδες. Τα φύλλα του αμπελιού είναι μεγάλα και παλαμοειδή. Φυτρώνουν από το βλαστό με ένα μίσχο. Το σχήμα τους είναι χαρακτηριστικό και παρουσιάζει διαφορές ανάλογα με την ποικιλία και το είδος, όπως διαφορές παρουσιάζει το χρώμα, το χνούδι στην κάτω επιφάνεια και το μέγεθος. Ο καρπός του είναι μούρο, που είναι γνωστός ως σταφύλι. Στα άγρια είδη, είναι διαμέτρου 6 mm και ωριμάζει παίρνοντας σκούρο μωβ μέχρι μαυριδερό χρώμα. Στα φυτά που καλλιεργούνται, οι καρποί είναι συνήθως μέχρι 3 cm μήκος, και μπορεί να είναι πράσινοι, κόκκινοι, ή μοβ και άλλες αποχρώσεις.
Ο πολλαπλασιασμός των κλημάτων γίνεται με τις κληματόβεργες και με δύο τρόπους: με μόσχευμα ή με εμβολιασμό. Το κλάδεμα των αμπελιών είναι απαραίτητο και γίνεται συνήθως το χειμώνα. Υπάρχει και το χλωρό κλάδεμα που γίνεται αργότερα και όταν το κλήμα έχει βλαστήσει. Με τα χλωρά κλαδέματα βελτιώνονται τα χαρακτηριστικά του αμπελιού και επιδιώκονται καλλίτερα καλλιεργητικά αποτελέσματα, η αύξηση της παραγωγής και η βελτίωση της εμφάνισης του κλήματος.
Υπάρχουν πολλές ποικιλίες αμπελιών. Άλλες, είναι κατάλληλες για παραγωγή κρασιού, για παραγωγή σταφυλιών επιτραπέζιας χρήσης, για παραγωγή ξερής σταφίδας και αυτές που προορίζονται για παραγωγή χυμών και κονσερβών. Στην Ελλάδα οι κυριότερες ποικιλίες είναι για:
-Λευκό κρασί: Ασύρτικο, μοσχάτο Σάμου, Ρομπόλα, Σαββατιανό, και άλλα.
-Κόκκινο κρασί: Ροδίτης, Φιλέρι, μαύρο Νεμέας, Καμπερνέ, μαύρο Νάουσας, Λιάτικο, Μαυρορωμαίκο, κα άλλα.
-Επιτραπέζια σταφύλια: Αβγουλάτο, Ροζακί, Καρντινάλ, Φράουλα Μοσχάτο Αμβούργου, και άλλα.
-Σταφίδες: Σουλτανίνα, Κορινθιακή σταφίδα.
Τα κρασιά μπορούν να ταξινομηθούν σε ξηρά, γλυκά ή ημίγλυκα. Η γλυκύτητα των κρασιών μπορεί να μετρηθεί κατά τη διαδικασία της συγκομιδής, αν και στην πράξη καθορίζεται από το ποσό της ζάχαρης που παραμένει στο κρασί μετά τη ζύμωση. Έτσι, το ξηρό κρασί δεν περιέχει υπόλοιπο ζάχαρης. Τα κρασιά ταξινομούνται ακόμα με το έτος της συγκομιδής σταφυλιών (τρύγος). Υπάρχουν και ειδικές κατηγορίες κρασιών, όπως είναι ο αφρώδης οίνος, ο οποίος περιέχει και το διοξείδιο του άνθρακα (ανθρακικό) που παράγεται κατά τη διάρκεια της ζύμωσης. Κλασικό παράδειγμα είναι η γαλλική σαμπάνια, αλλά και το σαμπανιζέ κρασί του Μετσόβου. ………..Καλά Κρασιά!
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...